(Hà Nội) – Sau hơn hai năm kể từ khi chính thức khởi động các chương trình thí điểm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chính thức công bố hoàn tất giai đoạn 3 của dự án đồng Tiền tệ kỹ thuật số Ngân hàng Trung ương (CBDC), mang tên hiệu e-VND. Thành công này trong nửa đầu năm 2026 đánh dấu bước tiến lịch sử của Kinh tế số Việt Nam 2026, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia dẫn đầu khu vực về hạ tầng thanh toán tài chính hiện đại.

Kết thúc thử nghiệm quy mô lớn: 15 triệu người dùng thường xuyên

Giai đoạn 3 của dự án CBDC e-VND 2026, bắt đầu từ cuối năm 2025, đã tập trung vào việc tích hợp e-VND vào hệ thống bán lẻ và thanh toán xuyên biên giới. Theo dữ liệu công bố tại Hội thảo Tài chính Quốc gia ngày 12/04/2026, tính đến thời điểm hiện tại, đã có hơn 15 triệu ví cá nhân được kích hoạt trên khắp cả nước, tập trung lớn tại các thành phố trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.

Điểm khác biệt lớn nhất của giai đoạn 2026 là việc ứng dụng công nghệ Blockchain layer 2 Tài chính vào hệ thống lõi. Điều này cho phép mạng lưới xử lý lên đến 50.000 giao dịch mỗi giây (TPS) mà không gặp hiện tượng nghẽn mạng, ngay cả trong những đợt mua sắm cao điểm. Khác với các loại ví điện tử trước đây, e-VND có tính pháp lý tương đương tiền mặt, được NHNN bảo chứng trực tiếp, tạo ra sự an tâm tuyệt đối cho người dân và doanh nghiệp.

Tầm nhìn Thanh toán không biên giới và kết nối khu vực

Năm 2026 cũng chứng kiến sự tích hợp thành công của e-VND vào hệ thống Thanh toán không biên giới trong khuôn khổ hợp tác kinh tế ASEAN+. Trong đợt thử nghiệm kỹ thuật hồi tháng 2/2026, du khách Việt Nam đã có thể thực hiện thanh toán trực tiếp tại Bangkok và Singapore thông qua mã QR liên kết CBDC, với tỷ giá được hối đoái ngay lập tức và phí giao dịch tiệm cận mức 0%.

Ông Nguyễn Văn An, chuyên gia trưởng từ Viện Nghiên cứu Kinh tế số 2026, nhận định: "Việc hoàn tất thử nghiệm giai đoạn 3 là minh chứng cho thấy năng lực tự chủ công nghệ của ngành Fintech Việt Nam. e-VND không chỉ là một công cụ thanh toán mới, nó là hạ tầng nền tảng để triển khai các mô hình hợp đồng thông minh (Smart Contracts) trong quản lý chuỗi cung ứng và giải ngân ngân sách chính phủ."

An toàn bảo mật: Công nghệ định danh mới nhất 2026

Để đảm bảo an toàn cho hàng tỷ USD giá trị luân chuyển trong hệ thống, dự án đã tận dụng thành công khuôn khổ Sandbox Fintech 2.0 để áp dụng các thuật toán mã hóa hậu lượng tử. Sự phối hợp giữa Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và các ngân hàng đã cho phép tích hợp e-VND hoàn toàn với cơ sở dữ liệu định danh VNeID thế hệ mới.

Điều này có nghĩa là mỗi đồng Ngân hàng Trung ương số e-VND phát hành đều có một mã định danh kỹ thuật số (token ID) duy nhất, giúp ngăn chặn triệt để hành vi rửa tiền và lừa đảo công nghệ cao đang trở nên tinh vi trong năm 2026. Các giao dịch ngoại tuyến (offline) – cho phép chuyển tiền mà không cần mạng internet thông qua kết nối NFC – cũng đã hoàn thành kiểm thử kỹ thuật cuối cùng với tỷ lệ lỗi thấp hơn 0,001%.

Lộ trình vận hành diện rộng nửa cuối năm 2026

Dựa trên những kết quả tích cực, NHNN dự kiến sẽ thực hiện các bước sau để tiến tới vận hành toàn quốc vào tháng 9/2026:

• Mở rộng phạm vi pháp lý: Hoàn thiện nghị định cuối cùng về việc bắt buộc chấp nhận e-VND trong tất cả các dịch vụ hành chính công.
• Cấp phép cho Ví điện tử thế hệ mới 2026: Cho phép các tổ chức tín dụng phi ngân hàng kết nối vào nút hạ tầng của NHNN để cung cấp giá trị gia tăng trên nền tảng e-VND.
• Kế hoạch tiêu hủy tiền giấy cũ: Dự kiến giảm 30% lưu lượng tiền mặt vật lý trong hệ thống lưu thông vào cuối năm 2026 nhằm tối ưu chi phí in ấn và lưu kho.

Nhận định xu hướng Fintech 2026

Sự thành công của e-VND 2026 không chỉ dừng lại ở biên giới Việt Nam. Giới quan sát tài chính quốc tế tại Hội nghị Fintech Toàn cầu tổ chức tại London đầu tháng này đã đưa ra nhận định rằng Việt Nam đang sở hữu một trong những mô hình CBDC "hybrid" linh hoạt nhất thế giới. Mô hình này kết hợp sự kiểm soát chặt chẽ của ngân hàng trung ương với khả năng đổi mới sáng tạo mạnh mẽ của khối tư nhân.

Nhìn rộng hơn, việc đưa e-VND vào đời sống sẽ mở đường cho Tài chính phi tập trung định danh (Regulated DeFi) – nơi người dân có thể tiếp cận các khoản vay ngân hàng thông qua hợp đồng thông minh một cách tự động, minh bạch và an toàn. Kết thúc quý II/2026, giới Fintech dự báo tỷ lệ tăng trưởng thanh toán không dùng tiền mặt sẽ chạm ngưỡng 85%, cao nhất từ trước đến nay.