Tính đến tháng 4/2026, ngành hàng không thế giới chính thức đánh dấu một cột mốc lịch sử khi tỷ lệ pha trộn nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) trung bình trên các tuyến bay quốc tế đã chạm mức 10%. Đây là con số vượt xa các dự báo thận trọng từ hai năm trước, minh chứng cho sự bứt phá của hàng không xanh 2026 trong lộ trình tiến tới Net Zero.

Hạ tầng tiếp nhiên liệu SAF đang được mở rộng quy mô lớn tại các trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế vào quý II/2026. Ảnh: Int/Sustainable Aviation.

Cú hích từ chính sách ReFuelEU và thị trường Châu Á

Sự gia tăng đột biến của tỷ trọng pha trộn trong năm 2026 phần lớn nhờ vào việc thực thi nghiêm ngặt cơ chế ReFuelEU Aviation 2026. Theo báo cáo mới nhất, Liên minh châu Âu (EU) đã đẩy mạnh yêu cầu các hãng hàng không nội vùng phải duy trì tỷ lệ SAF tối thiểu để tránh các khoản phạt carbon tăng cao.

Tuy nhiên, điểm sáng bất ngờ nhất trong quý I/2026 lại đến từ khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Trung Quốc, Nhật Bản và Việt Nam đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng sản lượng SAF toàn cầu 2026 lên tới 45% so với cùng kỳ năm trước. Việc đưa vào vận hành hàng loạt nhà máy lọc sinh học quy mô thương mại tại Đông Nam Á đã giúp nguồn cung dồi dào hơn bao giờ hết, góp phần kéo giảm đáng kể chi phí nhiên liệu.

Bước tiến vượt bậc của Công nghệ PtL

Năm 2026 được coi là "năm bản lề" của Công nghệ PtL 2026 (Power-to-Liquid). Khác với các thế hệ nhiên liệu sinh học đầu tiên dựa trên nguồn nguyên liệu từ dầu mỡ thải, PtL tận dụng hydro xanh và CO2 thu giữ từ khí quyển để tạo ra SAF tổng hợp.

Ông Marcus Reinhardt, Chuyên gia phân tích năng lượng tại Viện Nghiên cứu Hàng không Xanh Toàn cầu (GGRI), nhận định: "Vào tháng 4/2026, chúng ta không còn bàn về việc có nên dùng SAF hay không, mà là làm sao để đáp ứng kịp tốc độ tăng trưởng của cầu. Công nghệ PtL đang dần trở thành 'xương sống' cho ngành hàng không bền vững, cho phép các chuyến bay đường dài đạt được mức giảm phát thải lên tới 90%."

Tín chỉ carbon và sự ổn định của chi phí nhiên liệu

Mặc dù đạt ngưỡng pha trộn 10%, thách thức về chi phí nhiên liệu sinh học 2026 vẫn là bài toán mà các hãng hàng không phải đối mặt. Giá SAF hiện nay dù đã giảm đáng kể so với các năm trước nhưng vẫn duy trì ở mức cao gấp 1,8 lần so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống.

Để bù đắp khoảng cách giá, thị trường tín chỉ carbon hàng không đã trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Các hãng hàng không lớn như Singapore Airlines hay Lufthansa đang tích cực tích hợp phí bảo vệ môi trường trực tiếp vào vé máy bay dưới dạng "đóng góp xanh tự nguyện", được hành khách năm 2026 ủng hộ mạnh mẽ với tỷ lệ chấp thuận lên đến 65%.

Việt Nam: Tiềm năng trung tâm cung ứng tại Đông Nam Á

Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò chiến lược của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng không bền vững Đông Nam Á. Với việc đưa vào vận hành cụm tổ hợp lọc hóa dầu xanh tại Nghi Sơn (Thanh Hóa) vào đầu tháng 2/2026 chuyên dụng cho SAF, Việt Nam không chỉ tự chủ được nguồn cung nội địa cho các hãng bay như Vietnam Airlines, Vietjet Air mà còn bắt đầu xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản và Úc.

Nhận định xu hướng nửa cuối năm 2026

Dự kiến từ nay đến hết tháng 12/2026, thế giới sẽ chứng kiến thêm ít nhất 15 đường bay "thuần xanh" (sử dụng 50% - 100% SAF thử nghiệm). Đà tăng trưởng này cho thấy mục tiêu Net Zero vào năm 2050 không còn là tầm nhìn xa vời mà đang được cụ thể hóa bằng những con số kỷ lục ngay tại thời điểm hiện tại.