Tính đến tháng 4/2026, việc thực thi Trụ cột 2 của OECD về Thuế tối thiểu toàn cầu đã đi vào ổn định sau giai đoạn chuyển giao. Tại Việt Nam, sự vận hành đồng bộ giữa Thuế tối thiểu nội địa bổ sung đạt chuẩn (QDMTT) và cơ chế hỗ trợ đầu tư mới đã tạo ra diện mạo mới cho môi trường thu hút FDI, hóa giải các lo ngại về sự suy giảm khả năng cạnh tranh quốc gia.

Các trung tâm tài chính lớn trên thế giới đang thích nghi nhanh chóng với biểu thuế 15% trong năm 2026.

Thị trường FDI 2026: Vượt qua "cơn chấn động" thuế suất

Bước sang quý II năm 2026, báo cáo từ Tổng cục Thống kê và Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho thấy một tín hiệu khả quan vượt mong đợi. Tổng vốn FDI đăng ký mới vào Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt xấp xỉ 10,8 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này minh chứng rằng Thuế tối thiểu toàn cầu 2026 không còn là "rào cản" khiến các tập đoàn đa quốc gia rút vốn.

Nguyên nhân chủ chốt nằm ở việc chính sách thuế 15% đã được thực thi một cách minh bạch theo khung Quy định Trụ cột 2 OECD 2026. Theo các chuyên gia pháp lý tại Tax & Legal VN, doanh nghiệp FDI hiện nay ưu tiên sự ổn định chính trị và tính dự báo được của hệ thống pháp luật hơn là những ưu đãi miễn giảm thuế ngắn hạn vốn đã không còn hiệu lực thực tế theo quy định quốc tế.

Cơ chế hỗ trợ đầu tư mới: Từ "miễn thuế" sang "chi phí"

Điểm nhấn lớn nhất trong bức tranh kinh tế - pháp luật 2026 là sự thay đổi triết lý ưu đãi đầu tư. Thay vì tập trung vào giảm thuế suất dựa trên thu nhập, Việt Nam đã chính thức vận hành hiệu quả các loại hình ưu đãi đầu tư dựa trên chi phí 2026 thông qua Quỹ hỗ trợ đầu tư công nghệ cao.

• Hỗ trợ trực tiếp cho nghiên cứu & phát triển (R&D): Doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo trong danh mục khuyến khích năm 2026 sẽ được hoàn lại bằng tiền mặt tương đương 20-30% chi phí đầu tư thực tế.
• Trợ giá cơ sở hạ tầng xanh: Nhằm đón đầu làn sóng Net Zero 2050, ngân sách năm 2026 dành riêng một khoản hỗ trợ 2,5 tỷ USD cho các khu công nghiệp thông minh và chuỗi cung ứng xanh.
• Đào tạo nhân lực chất lượng cao: Các khoản phí đào tạo chuyên sâu cho kỹ sư bán dẫn và trí tuệ nhân tạo được trừ trực tiếp vào thuế bổ sung phải nộp.

Chính sách hỗ trợ R&D trực tiếp trở thành nam châm hút vốn trong năm 2026.

Vai trò của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi 2026

Trong tháng 3/2026 vừa qua, Quốc hội đã thông qua những thông tư hướng dẫn quan trọng nhất của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi 2026. Luật mới đã định nghĩa lại khái niệm Tỷ lệ thuế suất thực tế (ETR) một cách tương thích với các quy định GloBE quốc tế. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn các rủi ro pháp lý liên quan đến "đánh thuế trùng" (Double Taxation) cho các công ty con của các tập đoàn mẹ tại Hoa Kỳ, Nhật Bản hay Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam.

Đánh giá xu hướng và kiến nghị cho Quý III & Quý IV/2026

Dựa trên diễn biến thị trường 4 tháng đầu năm, các chuyên gia Tax & Legal VN đưa ra 3 dự báo trọng yếu cho giai đoạn còn lại của năm 2026:

Thứ nhất, dòng vốn FDI sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ các ngành lắp ráp thâm dụng lao động sang sản xuất chip, bán dẫn và lưu trữ năng lượng. Tại các cụm công nghiệp trọng điểm như Bắc Ninh, Bình Dương, Long An, giá trị các dự án đầu tư mới tăng trung bình 45% so với mặt bằng chung các năm trước.

Thứ hai, việc tuân thủ hồ sơ khai thuế tối thiểu sẽ được số hóa hoàn toàn. Cơ quan thuế Việt Nam dự kiến sẽ hoàn thành tích hợp cổng thanh toán thuế quốc tế trực tiếp vào hệ thống của các quốc gia cư trú của tập đoàn mẹ vào cuối năm 2026. Điều này giảm đáng kể gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.

Hệ thống báo cáo thuế điện tử tự động dự kiến phủ sóng toàn diện cuối năm 2026.

Tổng kết

Cập nhật Thuế tối thiểu toàn cầu GMT 2026 cho thấy Việt Nam đã chủ động và thích nghi hiệu quả với cuộc chơi tài chính quốc tế. Mặc dù lợi thế về "thiên đường thuế" không còn, nhưng bằng việc ra đời của Quỹ hỗ trợ đầu tư và việc điều chỉnh chính xác chính sách tại Luật Thuế TNDN sửa đổi, chúng ta vẫn duy trì vị thế điểm đến hấp dẫn cho vốn ngoại.

Khuyến nghị của Tax & Legal VN: Các doanh nghiệp đa quốc gia cần rà soát kỹ lại bảng cân đối kế toán và chi phí R&D để tối ưu hóa việc hoàn thuế từ Quỹ hỗ trợ đầu tư trong kỳ báo cáo giữa năm 2026 sắp tới. Việc chậm trễ trong cập nhật số liệu ETR có thể dẫn đến việc mất các quyền lợi ưu đãi hoàn tiền mới nhất từ Chính phủ.