Toàn cảnh dự án 1 triệu héc-ta lúa phát thải thấp đang trong giai đoạn thu hoạch chính vụ tháng 4/2026.

Bước ngoặt từ mô hình canh tác phát thải âm

Báo cáo quý I/2026 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đã đạt những con số chưa từng có trong lịch sử. Đáng chú ý, ngành lúa gạo đóng góp tỷ trọng lớn nhất với mức tăng trưởng 35% về giá trị dù sản lượng không tăng đáng kể. Điều này minh chứng cho thành công của chiến lược canh tác phát thải thấp và lộ trình tiến tới Net Zero nông nghiệp 2026.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, hàng trăm hợp tác xã đã hoàn thiện việc chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp tái sinh 2026. Đây là phương pháp canh tác không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ mà còn trực tiếp phục hồi sức khỏe đất, tối ưu hóa đa dạng sinh học và tăng khả năng giữ nước của tầng canh tác. Bằng cách áp dụng quy trình tưới ngập khô xen kẽ kết hợp với phân bón hữu cơ sinh học thế hệ mới, lượng phát thải khí nhà kính (CH4) đã giảm mạnh, thậm chí đạt mức hấp thụ carbon (phát thải âm) ở một số khu vực trọng điểm.

Chứng chỉ carbon lúa gạo: "Mỏ vàng" mới cho nông dân

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của thị trường nông sản năm 2026 là sự vận hành ổn định của sàn giao dịch tín chỉ carbon lúa gạo. Các doanh nghiệp xuất khẩu lớn đã phối hợp cùng nông dân để mã hóa quy trình canh tác thông qua nền tảng công nghệ blockchain được ESG Reporting VN ghi nhận là minh bạch nhất khu vực ASEAN hiện nay.

Nhờ tích hợp chuỗi giá trị xanh, mỗi héc-ta lúa áp dụng quy chuẩn 2026 giờ đây mang lại thu nhập kép cho nông dân: lợi nhuận từ việc bán gạo chất lượng cao và doanh thu từ việc bán tín chỉ carbon ra thị trường thế giới. Ước tính, các mô hình thí điểm đạt hiệu quả kinh tế cao hơn 30% so với phương thức canh tác truyền thống cũ.

Thiết bị cảm biến đo lượng khí thải tự động trên đồng ruộng thời điểm tháng 4/2026.

Tương lai xanh: Tiêu chuẩn 2026 và triển vọng 2030

Nhìn về giai đoạn nửa cuối năm 2026, xu hướng xuất khẩu bền vững 2026 dự báo sẽ còn bùng nổ mạnh mẽ hơn. Việc thực thi cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đối với một số nhóm hàng nông sản của EU đã thúc đẩy Việt Nam hoàn thiện sớm khung pháp lý về nông nghiệp sinh thái. Hầu hết các hợp đồng ký kết giao hàng trong quý III/2026 của doanh nghiệp Việt Nam đều đi kèm với cam kết về đa dạng sinh học và đạo đức kinh doanh nông nghiệp.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn nông nghiệp trong xử lý phụ phẩm như rơm rạ thành vật liệu sinh học hoặc phân bón hữu cơ đã giúp cắt giảm chi phí đầu vào lên đến 20%, giúp giá gạo Việt Nam duy trì được lợi thế cạnh tranh ngay cả khi các đối thủ cạnh tranh đang phải đối mặt với lạm phát giá phân bón hóa học toàn cầu.