Bứt phá từ các siêu dự án điện gió ngoài khơi

Sự gia tăng mạnh mẽ của tỷ trọng năng lượng sạch trong quý I/2026 chủ yếu đến từ sự vận hành thương mại của các cụm dự án điện gió ngoài khơi trọng điểm. Sau nhiều năm hoàn thiện khung pháp lý về khảo sát biển, đến năm 2026, Việt Nam đã có thêm 5GW điện gió ngoài khơi chính thức đi vào hoạt động, tập trung tại khu vực Bình Thuận, Ninh Thuận và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Trong khuôn khổ chương trình Chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP 2026), các đối tác quốc tế đã giải ngân hơn 12 tỷ USD để hỗ trợ Việt Nam hiện đại hóa hạ tầng truyền tải đường dây 500kV mạch 4 và mạch 5. Điều này cho phép giải tỏa tối đa công suất của các nguồn năng lượng tái tạo vốn tập trung nhiều ở khu vực Nam Trung Bộ, đảm bảo tính ổn định cho lưới điện quốc gia trong bối cảnh nhu cầu phụ tải công nghiệp tăng mạnh 7.5% so với cùng kỳ năm trước.

Công nghệ lưu trữ BESS – Chìa khóa cân bằng lưới điện

Một trong những bước tiến công nghệ nổi bật của năm 2026 là việc tích hợp rộng rãi Hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS). Theo số liệu từ EVN, tổng công suất các trạm pin lưu trữ tính đến tháng 4/2026 đã đạt ngưỡng 2,500 MWh. Điều này giúp hệ thống điện Việt Nam khắc phục hoàn toàn hiện tượng "peak load" (đỉnh phụ tải) và cắt giảm đáng kể tình trạng tiết giảm công suất điện mặt trời vào giờ trưa.

Áp lực xanh từ thị trường quốc tế và Cơ chế CBAM

Sự đẩy mạnh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo còn là phản ứng tất yếu trước việc Cơ chế CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) của EU bước vào giai đoạn thực thi nghiêm ngặt các quy định mới của năm 2026. Các doanh nghiệp sản xuất thép, xi măng và nhôm tại Việt Nam hiện nay bắt buộc phải chứng minh được tỷ lệ sử dụng điện xanh trong quy trình sản xuất để giữ vững lợi thế cạnh tranh.

Thị trường tín chỉ carbon 2026 tại Việt Nam cũng ghi nhận sự bùng nổ về giao dịch qua sàn quốc tế. Với việc giảm phát thải hàng triệu tấn CO2 mỗi năm nhờ 45% năng lượng sạch, các dự án năng lượng tái tạo đã mang lại nguồn thu ngoại tệ không nhỏ cho ngân sách, đồng thời tái đầu tư vào các dự án Hydrogen xanh 2026 đang trong giai đoạn triển khai tại Trà Vinh và Quảng Trị.

Tóm tắt dữ liệu năng lượng tháng 4/2026:

• 📌 Tổng công suất lắp đặt: 112 GW (Tăng 12% so với 2025)
• 📌 Tỷ trọng Năng lượng tái tạo: 45.2% (Đạt đỉnh mới)
• 📌 Công suất điện mặt trời: 25 GW (Ổn định sau khi bão hòa quy hoạch)
• 📌 Điện gió (Trên cạn & Gần bờ): 18 GW
• 📌 Điện gió ngoài khơi: 5.5 GW (Dòng vốn mới từ Đan Mạch, Na Uy)

Triển vọng và xu hướng cuối năm 2026

Bước sang nửa cuối năm 2026, Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục đẩy mạnh thí điểm mô hình "Sản xuất xanh tự động hóa". Các khu công nghiệp sinh thái (Eco-Industrial Park) sẽ trở thành tiêu chuẩn mới, nơi điện mặt trời mái nhà chiếm ít nhất 30% diện tích xưởng, kết hợp với các giải pháp quản lý ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) theo tiêu chuẩn quốc tế.

Net Zero Việt Nam 2026 không chỉ còn là lời cam kết trên bàn đàm phán quốc tế, mà đã trở thành kim chỉ nam cho sự vận động kinh tế trong nước. Xu hướng điện hóa giao thông công cộng tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM dự kiến cũng sẽ tiêu thụ một lượng lớn điện xanh, giúp cắt giảm hơn 15% khí thải giao thông so với cùng kỳ năm 2025.