Sáng ngày 12/4/2026, Bộ Công Thương phối hợp cùng UBND tỉnh Bình Thuận đã chính thức thực hiện nghi thức vận hành Trạm điện sóng biển đa tầng "Blue Horizon 1". Đây là công trình khai thác năng lượng sóng biển 2026 quy mô thương mại đầu tiên của Việt Nam, đánh dấu một cột mốc mang tính bước ngoặt trong chiến lược chuyển đổi xanh đại dương và cam kết giảm phát thải ròng của chính phủ.

Quy mô và Công nghệ: Bước đột phá trong kỷ nguyên Net Zero 2026

Dự án Blue Horizon 1 có tổng công suất thiết kế giai đoạn một là 50 MW, được lắp đặt tại khu vực bãi bồi ngoài khơi cách đất liền 25 hải lý. Điểm đặc biệt của dự án này chính là việc áp dụng hệ thống Cột nước dao động đa tầng (Multistage OWC) tiên tiến nhất thế giới tính đến thời điểm quý II/2026. Công nghệ này cho phép hấp thụ động năng từ cả các cơn sóng tầng sâu và sóng bề mặt, tối ưu hóa hiệu suất chuyển đổi điện năng lên tới 35% so với các mẫu thử nghiệm cũ vào năm trước.

Dưới sự hỗ trợ của mạng lưới giám sát biển AI tích hợp 6G, toàn bộ quá trình vận hành của các turbine dưới nước đều được điều khiển tự động thông qua trung tâm xử lý dữ liệu đặt tại thành phố Phan Thiết. Các chuyên gia dự báo, khi đi vào hoạt động ổn định trong năm 2026, trạm điện này sẽ cung cấp đủ lượng điện sạch cho khoảng 80.000 hộ gia đình, góp phần giảm trực tiếp hơn 150.000 tấn khí thải CO2 mỗi năm.

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS Đặng Ngọc Sang – chuyên gia đầu ngành về tài chính xanh đại dương và hạ tầng năng lượng sạch nhận định: "Đến năm 2026, Việt Nam không còn ở giai đoạn thử nghiệm đơn thuần. Blue Horizon 1 là bằng chứng cho thấy sự trưởng thành của hạ tầng biển thông minh nội địa, nơi chúng ta hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ năng lượng tái tạo phức tạp nhất trong môi trường biển khắc nghiệt."

Hệ sinh thái biển bền vững: Khi năng lượng đi đôi với bảo tồn

Không chỉ dừng lại ở việc tạo ra điện, dự án còn được kỳ vọng là một mô hình chuẩn về hệ sinh thái biển bền vững. Chân đế của các trạm điện năng lượng sóng được thiết kế như những rạn san hô nhân tạo bằng bê tông sinh học không carbon (Green Concrete). Theo kết quả quan trắc của Viện Hải dương học công bố tháng 3/2026, mật độ cá và các loài nhuyễn thể tại khu vực xây dựng đã tăng lên đáng kể sau 18 tháng bắt đầu triển khai thi công.

Đặc biệt, hệ thống Blue Horizon 1 tích hợp sẵn tổ hợp máy điện phân tạo Công nghệ Hydro xanh từ nước biển trực tiếp. Đây là nguồn nhiên liệu sạch mà Bình Thuận dự kiến sẽ cung cấp cho các tàu chở hàng lớn chạy bằng nhiên liệu sạch bắt đầu hoạt động trên tuyến đường hàng hải quốc tế vào cuối năm 2026.

"Việc tích hợp đồng bộ giữa năng lượng sóng và sản xuất Hydro sạch chính là mảnh ghép cuối cùng của bức tranh kinh tế tuần hoàn trên biển năm 2026. Chúng ta đang chuyển dịch từ việc 'khai thác tận diệt' sang 'thu hoạch bền vững' tài nguyên từ đại dương." - Ông Nguyễn Văn Hòa, đại diện ban quản lý Clean Ocean Initiative tại khu vực miền Trung nhấn mạnh.

Xu hướng và Lộ trình 2026: Năm bản lề của năng lượng đại dương

Thành công tại Bình Thuận đang tạo ra làn sóng thu hút vốn đầu tư mạnh mẽ. Trong kế hoạch phát triển 2026-2030, ba tỉnh ven biển tiếp theo là Quảng Ngãi, Phú Yên và Bà Rịa - Vũng Tàu đã ký kết bản ghi nhớ để triển khai các trang trại điện sóng biển liên vùng. Dự kiến đến cuối tháng 12/2026, tổng công suất năng lượng đại dương của Việt Nam sẽ đạt ngưỡng 250 MW.

Dự báo những chuyển động đáng chú ý trong nửa cuối năm 2026:

• Chứng chỉ Carbon đại dương (Blue Carbon): Sẽ sớm được chính thức giao dịch trên sàn giao dịch tín chỉ Carbon của Việt Nam dự kiến ra mắt vào tháng 10/2026.
• Tích hợp Logistics xanh: Các trạm sạc điện cho tàu bè sử dụng năng lượng sóng biển sẽ trở nên phổ biến tại các cảng nước sâu cấp quốc gia.
• Du lịch năng lượng: Bình Thuận dự kiến ra mắt tour tham quan "Tương lai xanh" dẫn khách thăm khu vực năng lượng sóng vào tháng 9/2026, kết hợp giáo dục về bảo vệ môi trường biển.