Sáng ngày 12/4/2026, dự án nhà máy Hydrogen xanh đầu tiên của Việt Nam chính thức đi vào hoạt động tại tỉnh Trà Vinh, đánh dấu bước tiến lịch sử trong lộ trình thực hiện mục tiêu Net Zero 2050 và đưa Việt Nam trở thành tâm điểm trong mạng lưới chuyển dịch năng lượng Việt Nam năm 2026.

Lễ cắt băng khánh thành nhà máy Hydrogen xanh tại Trà Vinh ngày 12/04/2026 - Ảnh: Climate Action VN

Cột mốc mới của năng lượng tái tạo năm 2026

Sự kiện khánh thành tổ hợp sản xuất hydrogen xanh 2026 tại Trà Vinh được xem là sự kiện năng lượng quan trọng nhất khu vực Đông Nam Á trong quý II năm 2026. Dự án được đầu tư với tổng vốn hơn 380 triệu USD, vận hành hoàn toàn bằng năng lượng tái tạo từ các trang trại điện gió và điện mặt trời ven biển.

Theo báo cáo vận hành sơ bộ tháng 4/2026, nhà máy có công suất thiết kế giai đoạn 1 lên tới 24.000 tấn hydro sạch mỗi năm. Đây là con số ấn tượng, đưa Việt Nam ghi danh vào danh sách những quốc gia có khả năng sản xuất hydro quy mô công nghiệp sớm nhất thế giới trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu bước sang giai đoạn hạ nhiệt nhờ các nguồn năng lượng thay thế.

Công nghệ điện phân nước màng PEM 2026 đột phá

Điểm cốt lõi khiến nhà máy tại Trà Vinh trở thành biểu tượng của công nghệ Net Zero 2026 chính là việc ứng dụng hệ thống điện phân nước màng trao đổi proton (PEM) thế hệ mới nhất. Hệ thống này cho phép tách hydro từ nước biển với hiệu suất lên tới 85%, cao hơn 15% so với các công nghệ phổ biến trước đó.

"Sự kiện hôm nay minh chứng cho việc Việt Nam không chỉ còn theo dõi các nước tiên tiến, mà đã trực tiếp tham gia vào cuộc chơi năng lượng sạch toàn cầu của năm 2026. Công nghệ PEM ứng dụng tại Trà Vinh sẽ là hình mẫu để nhân rộng mô hình kinh tế hydro ra khắp các tỉnh ven biển nước ta."

— GS.TS Nguyễn Minh Đức, Chuyên gia cao cấp Viện Năng lượng sạch Quốc gia (Dẫn lời tại sự kiện 4/2026)

Cụm tháp điện phân hiện đại sử dụng năng lượng gió ngoài khơi tại công trường 2026 - Ảnh: Reuters (2026)

Động lực cho nền kinh tế xanh và giảm phát thải

Sản lượng hydrogen từ nhà máy sẽ không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước như vận tải nặng, sản xuất phân bón và luyện kim xanh, mà còn được định hướng xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc – hai thị trường đang khát "năng lượng không carbon" trong năm 2026.

• Cắt giảm CO2: Dự án giúp loại bỏ ước tính 250.000 tấn khí thải CO2 mỗi năm vào bầu khí quyển, trực tiếp hỗ trợ kinh tế xanh carbon thấp.
• Việc làm mới: Tạo ra hơn 2.500 cơ hội việc làm chuyên môn cao cho nhân lực trong lĩnh vực hóa học và vận hành năng lượng tái tạo tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
• Thu hút FDI: Thu hút các quỹ đầu tư bền vững quay trở lại Việt Nam trong bối cảnh cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) bắt đầu siết chặt các quy định từ đầu năm 2026.

Hạ tầng lưu trữ và vận chuyển tiên tiến

Không dừng lại ở việc sản xuất, nhà máy tại Trà Vinh còn được trang bị hệ thống lưu trữ năng lượng sạch dưới dạng Amoniac xanh (NH3). Đây là giải pháp vận chuyển hydro tối ưu nhất được các tổ chức năng lượng thế giới công nhận trong báo cáo triển vọng 2026. Hệ thống này giúp giảm thiểu tối đa rủi ro về áp suất và nhiệt độ trong quá trình vận tải xa.

Khu vực bồn chứa amoniac xanh sẵn sàng cho xuất khẩu tại cảng nước sâu gần nhà máy - Ảnh: Climate Action VN

Tầm nhìn chiến lược: Hydro là trụ cột của 2026

Việc đưa nhà máy vào vận hành đúng thời điểm tháng 4/2026 cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ Việt Nam trong việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Trong bối cảnh các cam kết về biến đổi khí hậu đang bước vào giai đoạn thực thi nghiêm ngặt, Hydrogen xanh không còn là dự án thử nghiệm mà đã trở thành trục cốt lõi của an ninh năng lượng quốc gia.

Tính đến giữa năm 2026, Việt Nam đã phê duyệt thêm 4 dự án hydro sạch khác tại Ninh Thuận, Bình Định và Bà Rịa - Vũng Tàu. Tổng công suất dự kiến sẽ đạt mức 150.000 tấn/năm vào cuối năm 2028, định vị Việt Nam như một "Trạm xăng Hydro" mới của Thái Bình Dương.