Trong phiên giao dịch đầy biến động ngày 5/6 (theo giờ Mỹ), giá cổ phiếu của NVIDIA (NASDAQ: NVDA) đã tăng vọt hơn 5%, đưa giá trị vốn hóa thị trường của hãng thiết kế chip vùng Santa Clara chạm mốc 3.011 tỷ USD. Sự kiện này không chỉ đánh dấu một kỷ lục mới của riêng NVIDIA mà còn phản ánh sự xoay trục mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư toàn cầu từ các thiết bị điện tử tiêu dùng sang cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự trỗi dậy của NVIDIA gắn liền với vị thế độc tôn trong thị trường chip xử lý đồ họa (GPU) phục vụ đào tạo AI. Ảnh: TechNews VN

Cuộc "soán ngôi" lịch sử

Đây là lần đầu tiên giá trị thị trường của NVIDIA vượt qua Apple kể từ khi "Táo khuyết" trở thành biểu tượng của sự thống trị công nghệ thế giới hơn một thập kỷ trước. Với mức vốn hóa hiện tại, NVIDIA hiện đang bám sát Microsoft – công ty đang dẫn đầu danh sách với khoảng 3,15 nghìn tỷ USD.

Theo số liệu thống kê từ Bloomberg, cổ phiếu NVIDIA đã tăng hơn 140% kể từ đầu năm 2024, sau khi đã tăng gấp ba lần trong năm 2023. Tốc độ tăng trưởng này được đánh giá là "vô tiền khoáng hậu" đối với một doanh nghiệp có quy mô lớn như vậy. Trong khi Apple đang đối mặt với sự sụt giảm nhu cầu iPhone tại thị trường Trung Quốc và những nghi ngại về chiến lược AI chậm trễ, thì NVIDIA lại đang tận hưởng "vận may" từ sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) như ChatGPT của OpenAI.

Cỗ máy "in tiền" H100 và quyền lực chip AI

Động lực chính đằng sau sự tăng trưởng thần tốc này là nhu cầu gần như vô tận đối với các bộ xử lý đồ họa (GPU) thế hệ mới, đặc biệt là dòng chip H100. Đây là những "bộ não" không thể thay thế trong việc huấn luyện và vận hành các hệ thống AI phức tạp. Hầu hết các ông lớn công nghệ từ Google (Alphabet), Meta, Amazon cho đến Microsoft đều đang chạy đua để tích trữ hàng chục nghìn chip của NVIDIA nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu AI khổng lồ.

Báo cáo tài chính quý gần nhất của NVIDIA đã củng cố niềm tin này với doanh thu tăng 262% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức 26 tỷ USD. Biên lợi nhuận gộp của công ty cũng duy trì ở mức cao ngất ngưỡng trên 70%, cho thấy sức mạnh thương lượng tuyệt đối của hãng trước các đối tác sản xuất và khách hàng.

Hàng triệu USD đang được các công ty Big Tech đổ vào trung tâm dữ liệu sử dụng GPU NVIDIA. Ảnh: TechNews VN

Thế hệ Blackwell và kỳ vọng tương lai

Tại sự kiện GTC và COMPUTEX 2024 vừa qua, CEO Jensen Huang đã chính thức công bố lộ trình sản phẩm hàng năm thay vì hai năm một lần như trước. Kiến trúc chip mới mang tên Blackwell được hứa hẹn sẽ mang lại hiệu suất gấp nhiều lần so với H100 hiện tại, trong khi tiêu thụ điện năng thấp hơn.

Các nhà phân tích tại phố Wall nhận định rằng mốc 3.000 tỷ USD có thể vẫn chưa phải là đỉnh cao cuối cùng. Với kế hoạch chia tách cổ phiếu 1:10 (có hiệu lực từ ngày 7/6), NVIDIA đang làm cho cổ phiếu của mình trở nên dễ tiếp cận hơn đối với các nhà đầu tư cá nhân, điều này có thể tiếp thêm "nhiên liệu" cho các đợt tăng giá tiếp theo.

Nhận định xu hướng: Cuộc đua vẫn mới chỉ bắt đầu

Sự vươn lên của NVIDIA báo hiệu một kỷ nguyên mới của nền kinh tế số: Kỷ nguyên của Computing Power (Sức mạnh tính toán). Tuy nhiên, những thách thức cũng đang dần hiện hữu. Việc Mỹ thắt chặt kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến doanh thu dài hạn tại một trong những thị trường lớn nhất thế giới của hãng.

Bên cạnh đó, áp lực từ việc các khách hàng lớn như Microsoft hay Amazon tự thiết kế chip tùy chỉnh để giảm sự phụ thuộc cũng là một rào cản cần lưu ý. Mặc dù vậy, với vị thế hiện tại và tốc độ đổi mới không ngừng của Jensen Huang, NVIDIA đang cho thấy họ không chỉ là người đi đầu, mà còn là người định hình nên toàn bộ ngành công nghiệp AI trong thập kỷ tới.

Tổng kết từ Ban biên tập TechNews VN:

• - Vốn hóa: 3.011 tỷ USD (Tính đến hết phiên 5/6).
• - Thứ hạng: Đứng thứ 2 toàn cầu (Vượt Apple, sau Microsoft).
• - Tăng trưởng: +147% so với đầu năm 2024.
• - Sản phẩm mũi nhọn: GPU Blackwell, H100, Nền tảng CUDA.