Việc tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo và camera mới đã đẩy chi phí linh kiện của iPhone 16 Pro Max lên cao chưa từng có. Ảnh: TechNews VN/Source.

Theo báo cáo phân tích chi tiết vật liệu (Bill of Materials - BoM) từ các tổ chức nghiên cứu thị trường hàng đầu, iPhone 16 Pro Max đang ghi nhận mức tăng chi phí sản xuất lên tới 20% so với thế hệ iPhone 15 Pro Max. Đây là mức tăng mạnh nhất trong vòng 4 năm trở lại đây, kể từ thời điểm Apple chuyển dịch sang công nghệ 5G trên dòng iPhone 12.

Những linh kiện "đắt đỏ" nhất trong chuỗi cung ứng

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng chi phí này đến từ ba thành phần then chốt: Bộ vi xử lý A18 Pro, hệ thống ống kính tiềm vọng và màn hình OLED công nghệ mới. Cụ thể, chip A18 Pro được sản xuất trên tiến trình 3nm thế hệ thứ hai (N3E) của TSMC có giá thành ước tính cao hơn 15% so với A17 Pro. Việc bổ sung thêm nhân GPU và tăng cường khả năng xử lý Neural Engine để đáp ứng các tác vụ Apple Intelligence đã khiến diện tích die-chip lớn hơn, làm giảm tỷ lệ thành phẩm (yield rate) và đẩy giá vốn lên cao.

Hệ thống camera cũng là một "gánh nặng" tài chính. Năm nay, Apple đã trang bị ống kính Tetraprism cho cả dòng Pro thường, nhưng trên bản Pro Max, hệ thống cảm biến chính được tùy chỉnh riêng biệt với lớp phủ chống lóa nano và khả năng lấy nét nhanh hơn. Chi phí cho cụm module camera này đã tăng thêm khoảng 32 USD mỗi đơn vị sản phẩm.

"Chúng ta đang chứng kiến sự hội tụ của nhiều yếu tố gây lạm phát chi phí linh kiện. Từ giá bộ nhớ NAND Flash đang hồi phục sau giai đoạn giảm sâu, đến việc tăng cường vật liệu tản nhiệt bằng Graphite và vỏ Titan cấp độ 5. Apple đang phải trả thêm gần 90 USD cho mỗi chiếc iPhone 16 Pro Max so với cùng kỳ năm ngoái chỉ tính riêng tiền linh kiện thô," Mark Chen, chuyên gia phân tích chuỗi cung ứng tại TechInsights nhận định.

Bài toán lợi nhuận biên của "Gã khổng lồ" Cupertino

Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, Apple vẫn quyết định giữ nguyên mức giá khởi điểm 1.199 USD cho phiên bản 256GB của iPhone 16 Pro Max tại thị trường Mỹ và các thị trường trọng điểm. Điều này đồng nghĩa với việc biên lợi nhuận ròng trên mỗi sản phẩm (Product Margin) của Apple đang bị thu hẹp đáng kể.

Biểu đồ mô phỏng áp lực lên biên lợi nhuận của các dòng sản phẩm Apple cao cấp. Ảnh: TechNews VN/Simulation.

Việc không tăng giá bán lẻ trong bối cảnh lạm phát linh kiện được xem là một bước đi chiến lược nhưng đầy rủi ro. Các nhà phân tích cho rằng Apple đang ưu tiên việc mở rộng cơ sở người dùng (Install Base) để tận dụng các nguồn thu từ dịch vụ (Services) như iCloud, Apple Music và đặc biệt là các tính năng trả phí của Apple Intelligence trong tương lai.

Tuy nhiên, áp lực từ phố Wall đối với Apple là rất lớn. Các cổ đông luôn kỳ vọng mức biên lợi nhuận gộp duy trì ở ngưỡng 43-45%. Khi chi phí linh kiện tăng 20%, Apple buộc phải tìm cách bù đắp thông qua việc tối ưu hóa quy trình lắp ráp tại Ấn Độ và Việt Nam, cũng như gây áp lực ngược lại cho các nhà cung cấp cấp 2 để hạ giá thành các linh kiện ít quan trọng hơn như ốc vít, bo mạch phụ và bao bì.

Phân tích sâu: Apple Intelligence là tác nhân gián tiếp?

Một yếu tố thường bị bỏ qua là dung lượng RAM. Để chạy mượt mà các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trên thiết bị, Apple đã phải nâng cấp RAM lên mức tối thiểu 8GB trên toàn bộ dòng iPhone 16. Mặc dù giá RAM không biến động quá mạnh như bộ vi xử lý, nhưng việc đồng bộ hóa tiêu chuẩn này trên quy mô hàng trăm triệu sản phẩm đã ngốn của Apple hàng tỷ USD chi phí cộng thêm.

Ngoài ra, hệ thống tản nhiệt mới được thiết kế lại hoàn toàn bằng vật liệu Graphite và khung sườn nhôm tái chế dẫn nhiệt tốt hơn cũng đóng góp vào mức tăng chung. Apple buộc phải đảm bảo chip A18 Pro không bị quá nhiệt khi thực hiện các tác vụ AI liên tục – một bài toán kỹ thuật tiêu tốn rất nhiều chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như chi phí vật liệu thực tế.

Sự chuyển dịch sang các dòng flagship khiến các nhà sản xuất điện thoại Android cũng đang rơi vào tình cảnh tương tự Apple. Ảnh: TechNews VN.

Nhận định xu hướng thị trường

Mô hình "chi phí cao - giá không đổi" của iPhone 16 Pro Max có thể sẽ đặt ra một tiêu chuẩn mới cho toàn ngành di động năm 2025. Các đối thủ như Samsung hay Google cũng đang đối mặt với bài toán tương tự khi tích hợp chip AI mạnh mẽ vào thiết bị cầm tay. Tuy nhiên, với vị thế là công ty sở hữu hệ sinh thái khép kín, Apple có khả năng chịu đựng "nỗi đau" biên lợi nhuận tốt hơn so với các nhà sản xuất Android phụ thuộc vào nhiều bên thứ ba.

Về lâu dài, các chuyên gia dự báo Apple sẽ có hai lộ trình để giải quyết áp lực này: Một là tiếp tục tăng dần tỷ lệ linh kiện tự thiết kế (In-house) để giảm phí bản quyền, hai là phân hóa mạnh mẽ hơn nữa giữa dòng thường và dòng Pro để định hướng người dùng chuyển sang các phiên bản có cấu hình bộ nhớ cao hơn – nơi có biên lợi nhuận tốt nhất cho hãng.