Năm 2024 ghi dấu ấn quan trọng đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam khi thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của xe điện (EV). Theo số liệu thống kê mới nhất từ các hiệp hội ngành hàng và đơn vị phân tích độc lập, doanh số xe điện tại Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng kỷ lục 400% so với cùng kỳ năm 2023. Động lực chính cho sự bứt phá này đến từ việc VinFast chính thức công bố cán mốc 150.000 cổng sạc trên toàn quốc, xóa bỏ rào cản lớn nhất đối với người tiêu dùng khi chuyển đổi sang xe xanh.

Hệ thống trạm sạc bao phủ khắp các tuyến quốc lộ và đô thị lớn trên toàn quốc. Ảnh: TechNews VN.

Hạ tầng sạc: "Xương sống" cho sự bùng nổ của xe điện

Với 150.000 cổng sạc được phân bổ từ các đô thị loại I đến các vùng sâu, vùng xa, Việt Nam đang trở thành một trong những quốc gia có mật độ trạm sạc xe điện hàng đầu khu vực ASEAN. Hệ thống này bao gồm nhiều loại hình từ sạc chậm AC đến sạc siêu nhanh DC (250kW), được đặt tại các bãi đỗ xe, trung tâm thương mại, chung cư, công viên và các trạm dừng nghỉ dọc các tuyến quốc lộ lớn.

Theo đại diện của V-GREEN - đơn vị chịu trách nhiệm phát triển hạ tầng sạc cho VinFast, việc cán mốc số lượng lớn cổng sạc trong thời gian ngắn là kết quả của chiến lược đầu tư thần tốc. "Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là con số, mà là khả năng tiếp cận. Người dùng xe điện hiện nay có thể dễ dàng tìm thấy điểm sạc trong vòng bán kính dưới 2km tại các đô thị lớn," vị này chia sẻ.

Tính toán thực tế cho thấy, việc sở hữu 150.000 cổng sạc cho phép hệ thống đáp ứng nhu cầu của hàng triệu xe điện lưu thông đồng thời trong những năm tới. Đây là bước đi chiến lược nhằm giải tỏa "nỗi lo hết pin" (range anxiety) – vốn là trở ngại tâm lý lớn nhất khiến người dùng còn ngần ngại với xe điện trước đây.

Con số 400%: Khi xe điện không còn là "thú chơi"

Nếu như giai đoạn 2021-2022, xe điện chỉ được coi là lựa chọn thứ hai hoặc một trải nghiệm công nghệ mới, thì năm 2024 đã đánh dấu sự thay đổi về tư duy tiêu dùng. Tốc độ tăng trưởng 400% phản ánh thực tế xe điện đang dần thay thế xe động cơ đốt trong (ICE) trong các quyết định mua sắm xe đầu tiên của người Việt.

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi sự đa dạng trong phân khúc sản phẩm. Từ những mẫu xe điện mini đô thị có giá thành dễ tiếp cận như VF 3, đến các mẫu SUV hạng trung và cao cấp như VF 6, VF 7 hay VF 9, người dùng có nhiều lựa chọn phù hợp với túi tiền và nhu cầu sử dụng hơn.

"Sự bùng nổ 400% không chỉ đơn thuần là doanh số bán hàng. Nó cho thấy sự dịch chuyển của toàn bộ hệ sinh thái, từ chính sách miễn lệ phí trước bạ của Chính phủ đến sự thích nghi của các doanh nghiệp logistics và dịch vụ taxi xanh. Việt Nam đang đi đúng lộ trình cam kết Net Zero vào năm 2050."
— TS. Nguyễn Hoàng Minh, Chuyên gia cao cấp về Giao thông đô thị.

Lượng xe điện lưu thông trên đường phố Hà Nội và TP.HCM tăng đáng kể trong năm 2024.

Ưu thế từ chi phí vận hành và công nghệ

Một khảo sát nhỏ trên các cộng đồng người dùng xe điện cho thấy, chi phí vận hành thấp là yếu tố then chốt thứ hai sau hạ tầng sạc. Trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch có nhiều biến động, việc sử dụng xe điện giúp chủ sở hữu tiết kiệm từ 30-50% chi phí bảo dưỡng và năng lượng hàng tháng. Thêm vào đó, các tính năng thông minh như trợ lý ảo tiếng Việt, hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS) và khả năng cập nhật phần mềm từ xa (OTA) đã biến chiếc xe điện thành một thiết bị công nghệ di động, thu hút mạnh mẽ nhóm khách hàng trẻ tuổi Gen Z và Millennials.

Thách thức và triển vọng trong giai đoạn tới

Mặc dù đạt được những bước tiến vượt bậc, thị trường xe điện Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức nhất định. Áp lực lên hệ thống lưới điện quốc gia khi số lượng xe sạc đồng thời tăng cao, nhu cầu về tái chế pin cũ và việc duy trì chất lượng dịch vụ hậu mãi là những bài toán cần giải quyết trong tương lai gần.

Nâng cao công nghệ lưu trữ và tái chế pin là mục tiêu tiếp theo của ngành công nghiệp EV.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế dự báo rằng đà tăng trưởng của xe điện tại Việt Nam sẽ chưa dừng lại ở con số 400%. Với việc nhiều thương hiệu quốc tế khác như BYD, Wuling hay các hãng xe hạng sang cũng đang tích cực gia nhập thị trường và xây dựng hạ tầng riêng, thị trường xe điện Việt Nam sẽ còn trở nên sôi động hơn bao giờ hết.

Kết luận

Cột mốc 150.000 cổng sạc của VinFast không chỉ là một con số ấn tượng về mặt kỹ thuật, mà là biểu tượng cho sự chuyển mình của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Với nền móng hạ tầng vững chắc và sự đón nhận nhiệt tình từ người tiêu dùng, xe điện đang dần khẳng định vị thế chủ lưu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu giao thông xanh và bền vững. Bước sang năm 2025, kỳ vọng thị trường sẽ chuyển đổi từ giai đoạn "tăng trưởng nóng" sang "phát triển chiều sâu", tập trung vào công nghệ thông minh và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng.

Minh Đức - TechNews VN