Sau nhiều năm triển khai thử nghiệm kỹ thuật tại các đô thị lớn, bắt đầu từ quý IV/2024, người dùng di động tại Việt Nam đã có thể đăng ký và trải nghiệm trực tiếp dịch vụ 5G trên thiết bị cá nhân. Đây không chỉ là cuộc đua về hạ tầng kỹ thuật mà còn là lời giải cho bài toán chuyển đổi số quốc gia, đưa Việt Nam vào nhóm những quốc gia tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ mạng thế hệ thứ năm.

Đột phá về tốc độ và hạ tầng băng rộng

Theo số liệu thực tế ghi nhận tại các điểm phát sóng của Viettel và VNPT (Vinaphone), tốc độ tải xuống (download) trung bình ở điều kiện lý tưởng đạt từ 800Mbps đến 1Gbps. Trong điều kiện thực tế với mật độ người dùng cao, tốc độ vẫn duy trì ổn định ở mức 300 - 500Mbps, cao gấp 10 đến 20 lần so với mạng 4G truyền thống. Độ trễ (latency) cũng giảm xuống mức dưới 10ms, cho phép các ứng dụng thời gian thực vận hành mượt mà.

Viettel, đơn vị thắng đấu giá băng tần 2600 MHz, cho biết họ đã triển khai hàng nghìn trạm phát sóng 5G sử dụng công nghệ thiết kế hoàn toàn bằng năng lượng sạch tại một số khu vực. Trong khi đó, VNPT với băng tần 3700 MHz tập trung vào tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng tại các khu công nghiệp và trung tâm tài chính lớn.

"Sự ra đời của 5G thương mại không đơn thuần là câu chuyện tốc độ internet trên điện thoại. Nó là hạ tầng quan trọng để thúc đẩy sản xuất thông minh, phẫu thuật từ xa, xe tự lái và các đô thị thông minh. Với mức đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, chúng tôi đang thiết lập một nền tảng viễn thông vững chắc cho 10 năm tới."

Lộ trình phủ sóng 63 tỉnh thành: Ưu tiên phát triển kinh tế

Đại diện các nhà mạng khẳng định, mục tiêu trọng tâm trong năm 2024 là đưa sóng 5G hiện diện tại toàn bộ 63 tỉnh, thành phố trên cả nước. Tuy nhiên, thay vì phủ sóng dàn trải, các nhà mạng đang áp dụng chiến lược "Vết dầu loang", ưu tiên các khu vực có nhu cầu cao về dữ liệu và các trung tâm sản xuất.

• Khu vực trung tâm đô thị: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ sẽ được phủ kín sóng tại các quận nội thành và các địa điểm du lịch trọng điểm.
• Khu công nghiệp (KCN): Các tỉnh như Bình Dương, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hải Phòng là ưu tiên hàng đầu để triển khai 5G chuyên dụng (Private 5G), hỗ trợ robot và tự động hóa trong các nhà máy.
• Vùng sâu vùng xa: Áp dụng công nghệ chia sẻ hạ tầng giữa các nhà mạng để tối ưu chi phí và đảm bảo mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận công nghệ mới.

Gói cước và hệ sinh thái dịch vụ

Một điểm đáng chú ý là giá cước 5G. Theo thông tin công bố, mức phí khởi điểm cho các gói cước 5G sẽ không quá chênh lệch so với 4G, dao động từ 150.000đ đến 500.000đ/tháng tùy vào dung lượng dữ liệu. Điều này giúp loại bỏ rào cản tài chính cho người dùng phổ thông. Bên cạnh đó, các nhà mạng cũng tích hợp sẵn các dịch vụ giá trị gia tăng như xem video 4K/8K không độ trễ, chơi game đám mây (Cloud Gaming) và các ứng dụng thực tế ảo tăng cường (AR/VR).

Thống kê cho thấy, tỷ lệ smartphone hỗ trợ 5G tại Việt Nam đã đạt khoảng 35-40% tổng lượng thiết bị đang hoạt động. Đây là con số khả quan để các nhà mạng tự tin vào khả năng hấp thụ dịch vụ của thị trường ngay trong giai đoạn đầu mở bán.

Thách thức về tối ưu hóa và thiết bị

Mặc dù triển vọng rất lớn, nhưng quá trình thương mại hóa 5G vẫn đối mặt với một số thách thức. Việc phủ sóng băng tần cao (C-band) yêu cầu số lượng trạm phát sóng dày đặc hơn nhiều so với 4G do đặc điểm bước sóng ngắn và khả năng xuyên thấu vật cản kém. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp viễn thông phải tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống micro-cell và cáp quang trục.

Nhận định xu hướng: Kỷ nguyên của sự kết nối toàn diện

Việc Viettel và VNPT chính thức thương mại hóa 5G được giới phân tích nhận định sẽ là "cú hích" cực mạnh cho nền kinh tế số Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở dịch vụ viễn thông di động, 5G sẽ là xương sống cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tại các địa phương. Dự báo từ nay đến năm 2030, công nghệ 5G có thể đóng góp từ 7,3% đến 7,5% vào tăng trưởng GDP của Việt Nam nhờ vào việc tối ưu hóa năng suất lao động và tạo ra các ngành dịch vụ mới.

Trong thời gian tới, sự tham gia của các nhà mạng khác như MobiFone cũng sẽ giúp thị trường thêm cạnh tranh, từ đó mang lại nhiều lợi ích hơn về giá và chất lượng dịch vụ cho người tiêu dùng Việt. Năm 2024 thực sự là năm "bản lề" đưa Việt Nam vào bản đồ các cường quốc viễn thông 5G toàn cầu.