Chiến lược "Thoát Trung" và vai trò trọng yếu của Việt Nam

Sau nhiều năm phụ thuộc gần như hoàn toàn vào các nhà máy tại Trung Quốc, Apple đã bắt đầu đẩy nhanh tốc độ dịch chuyển sản xuất sang các quốc gia Đông Nam Á và Ấn Độ. Việt Nam, với lợi thế về vị trí địa lý, chi phí nhân công và hạ tầng logistics đang ngày càng hoàn thiện, đã trở thành điểm đến ưu tiên hàng đầu cho dòng sản phẩm iPad.

Theo các nguồn tin nội bộ từ chuỗi cung ứng, việc sản xuất iPad đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao hơn đáng kể so với các phụ kiện như AirPods. Sự hiện diện của iPad tại các nhà máy ở Bắc Ninh và Bắc Giang cho thấy năng lực tay nghề của kỹ sư Việt Nam đã đáp ứng được những tiêu chuẩn khắt khe nhất của tập đoàn công nghệ có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới.

"Việc Apple dịch chuyển 20% chuỗi cung ứng iPad sang Việt Nam là một minh chứng rõ ràng cho lòng tin của các tập đoàn đa quốc gia vào sự ổn định kinh tế vĩ mô. Đây không còn là những dự án thử nghiệm, mà là sự cam kết dài hạn vào hệ sinh thái sản xuất tại địa phương."

Con số 20% và tham vọng của "Nhà Táo"

Con số 20% tổng sản lượng iPad toàn cầu được sản xuất tại Việt Nam tương đương với hàng triệu thiết bị mỗi năm, từ các dòng iPad tiêu chuẩn cho đến các dòng cao cấp như iPad Air và iPad Pro. Theo dữ liệu từ JPMorgan, Apple có kế hoạch dịch chuyển 25% tổng sản lượng các sản phẩm của hãng (bao gồm cả iPhone, MacBook) sang các quốc gia ngoài Trung Quốc vào năm 2025, trong đó Việt Nam đóng vai trò là "công xưởng" chính cho iPad và MacBook.

Để đạt được tỷ lệ này, các đối tác lớn của Apple như Foxconn, BYD và Luxshare-ICT đã liên tục đổ thêm vốn vào Việt Nam. Chỉ tính riêng trong nửa đầu năm nay, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực công nghệ cao tại các tỉnh phía Bắc đã tăng trưởng vượt bậc, phần lớn phục vụ cho việc mở rộng hạ tầng nhà xưởng và tuyển dụng nhân sự quy mô lớn cho các dự án của Apple.

Thách thức về nội địa hóa và công nghiệp hỗ trợ

Mặc dù sản lượng tăng cao, nhưng một bài toán khó mà Việt Nam cần giải quyết là tỷ lệ nội địa hóa. Hiện tại, phần lớn các linh kiện quan trọng như chip xử lý, tấm nền màn hình và cảm biến camera vẫn phải nhập khẩu. Vai trò của các nhà máy tại Việt Nam chủ yếu vẫn dừng lại ở giai đoạn lắp ráp thành phẩm (FATP - Final Assembly, Test, and Pack).

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng sự hiện diện của Apple sẽ kéo theo hàng loạt nhà cung cấp cấp 2, cấp 3 dịch chuyển sang theo, từ đó tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nếu có thể nâng cao năng lực sản xuất các linh kiện phụ trợ như vỏ nhôm, bảng mạch in (PCB) và vật liệu đóng gói.

Tầm nhìn dài hạn: Việt Nam là Hub công nghệ toàn cầu

Việc Apple chọn Việt Nam để sản xuất iPad là một phần của xu hướng lớn hơn trong ngành công nghệ. Khi rủi ro địa chính trị và sự đứt gãy chuỗi cung ứng trở nên thường trực, các tập đoàn đa quốc gia sẽ ưu tiên các địa điểm có sự ổn định và hỗ trợ chính phủ mạnh mẽ.

Kết quả này không chỉ giúp gia tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và nâng cao mặt bằng trình độ lao động công nghiệp tại Việt Nam. Theo dự báo của IDC, nếu đà tăng trưởng này tiếp tục, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia sản xuất thiết bị điện tử lớn thứ 2 tại khu vực châu Á trong thập kỷ tới.