Trong hơn một thập kỷ qua, chuyển đổi số đã là từ khóa chủ đạo của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Nếu như trước đây, AI thường được hiểu là những thuật toán phân tích dữ liệu phức tạp dành cho các tập đoàn lớn, thì nay, khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh, mã nguồn và âm thanh của GenAI đã tiếp cận đến mọi ngõ ngách của doanh nghiệp, từ khởi nghiệp đến các tổng công ty nhà nước.

Sự trỗi dậy của AI tạo sinh đang buộc các doanh nghiệp Việt phải tái cấu trúc lộ trình đầu tư công nghệ. Ảnh: TechNews VN

Số liệu đột phá: 70% doanh nghiệp sẵn sàng "chi đậm"

Một báo cáo nghiên cứu thị trường vừa được công bố vào quý II/2024 cho thấy một con số đáng kinh ngạc: 70% doanh nghiệp Việt Nam được khảo sát cho biết họ có kế hoạch tăng ngân sách dành cho công nghệ lên gấp đôi so với năm 2023. Trong đó, hơn 80% ngân sách tăng thêm này được ưu tiên cho các giải pháp tích hợp AI.

Điều này cho thấy sự thay đổi tư duy mạnh mẽ của lãnh đạo các doanh nghiệp. Thay vì coi công nghệ là chi phí vận hành, họ đã bắt đầu xem AI là "động cơ tăng trưởng" cốt lõi. Làn sóng này không chỉ giới hạn trong ngành CNTT mà còn lan rộng sang các lĩnh vực truyền thống như ngân hàng, sản xuất và bán lẻ.

"Chúng ta đang chứng kiến một cuộc chuyển giao công nghệ lớn nhất kể từ khi Internet xuất hiện. Các doanh nghiệp không chỉ đầu tư vào phần mềm, họ đang đầu tư vào sự tồn tại. AI tạo sinh giúp tối ưu hóa từ 30% đến 50% hiệu suất làm việc của nhân sự trong các khối văn phòng và sáng tạo."

Ba trụ cột chính trong đầu tư AI

Theo phân tích của TechNews VN, dòng vốn công nghệ trong năm 2024 của các doanh nghiệp Việt đang tập trung vào ba trụ cột chiến lược:

1. Hạ tầng dữ liệu và điện toán đám mây

Để chạy được các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hoặc tùy chỉnh AI theo nhu cầu riêng, doanh nghiệp cần một hệ thống hạ tầng dữ liệu sạch và đủ mạnh. Nhiều đơn vị đã bắt đầu chuyển dịch mạnh mẽ từ máy chủ vật lý sang các nền tảng đám mây hỗ trợ tăng tốc GPU để đáp ứng yêu cầu tính toán của AI.

Hạ tầng đám mây là "xương sống" cho các ứng dụng AI tạo sinh hiện nay.

2. Phát triển ứng dụng tùy chỉnh (In-house AI)

Thay vì chỉ sử dụng các công cụ có sẵn như ChatGPT hay Midjourney, các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam (như VinGroup, FPT, Viettel) đang phát triển các mô hình AI đặc thù cho ngành của mình. Việc sở hữu một AI "hiểu" văn hóa và ngôn ngữ bản địa, cũng như dữ liệu bảo mật nội bộ, đang trở thành lợi thế cạnh tranh sống còn.

3. Đào tạo và tái cấu trúc nguồn nhân lực

Ngân sách công nghệ không chỉ dành cho máy móc mà còn dành cho con người. Khoảng 45% doanh nghiệp cho biết họ đang đầu tư vào các chương trình đào tạo "AI Literacy" (Năng lực hiểu biết về AI) cho toàn bộ nhân viên, giúp họ biết cách phối hợp với AI trong công việc hàng ngày.

Thách thức về rào cản chi phí và bảo mật

Dù xu hướng tăng ngân sách là rõ rệt, nhưng lộ trình này không thiếu những thách thức. Theo bà Lê Minh Tú, Giám đốc Công nghệ của một tập đoàn tài chính lớn tại TP.HCM, rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí vận hành AI. "Việc triển khai AI tạo sinh rất tốn kém, đặc biệt là chi phí duy trì các API và tài nguyên tính toán. Nếu không có bài toán kinh doanh rõ ràng, việc gấp đôi ngân sách có thể dẫn đến lãng phí," bà Tú chia sẻ.

Vấn đề bảo mật dữ liệu doanh nghiệp khi tích hợp AI là ưu tiên hàng đầu.

Bên cạnh đó, vấn đề bảo mật dữ liệu và đạo đức AI cũng là một bài toán khó. Khi dữ liệu khách hàng được đưa vào các mô hình học máy, nguy cơ rò rỉ thông tin là hoàn toàn có thể xảy ra nếu không có các biện pháp kỹ thuật nghiêm ngặt. Đây cũng là lý do các doanh nghiệp Việt đang dành một phần không nhỏ ngân sách cho các giải pháp an ninh mạng đi kèm.

Tầm nhìn 2025: Từ thử nghiệm đến thực thụ

Các chuyên gia dự báo rằng, năm 2024 là năm của đầu tư và thử nghiệm, thì năm 2025 sẽ là thời điểm các doanh nghiệp Việt hái quả ngọt từ AI. Việc tăng gấp đôi ngân sách không chỉ là một con số, mà là minh chứng cho quyết tâm đổi mới sáng tạo để vươn tầm quốc tế.

Kết luận lại, làn sóng AI tạo sinh đang tạo ra một diện mạo mới cho nền kinh tế số Việt Nam. Để thành công, các doanh nghiệp cần một chiến lược đầu tư dài hạn, tập trung vào giá trị thực thay vì chạy theo các xu hướng ngắn hạn. Việc chuẩn bị tốt về nguồn vốn, hạ tầng và con người ngay từ bây giờ sẽ là chìa khóa để dẫn đầu trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.