(TechNews VN) – Trong phiên giao dịch đầy hưng phấn vừa qua, cổ phiếu của gã khổng lồ bán dẫn Nvidia đã chứng kiến mức tăng trưởng bùng nổ 15%, đẩy giá trị vốn hóa của tập đoàn tiến sát cột mốc lịch sử. Sự bứt phá này diễn ra ngay sau khi công ty công bố báo cáo tài chính quý với các chỉ số doanh thu và lợi nhuận vượt xa mọi dự báo của giới phân tích Wall Street, khẳng định vị thế "vị vua không ngai" với việc kiểm soát hơn 80% thị phần chip trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn thế giới.

Hệ thống máy chủ sử dụng chip Nvidia H100 đang trở thành tiêu chuẩn vàng cho các trung tâm dữ liệu AI toàn cầu.

Những con số "biết nói" trong báo cáo tài chính

Theo báo cáo tài chính mới nhất, Nvidia đã ghi nhận doanh thu đạt 26 tỷ USD trong quý vừa qua, tăng trưởng tới 262% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận ròng của công ty cũng tăng vọt lên mức 14,88 tỷ USD, một con số kỷ lục trong lịch sử ngành bán dẫn. Đáng chú ý, mảng Trung tâm dữ liệu (Data Center) – nơi cung cấp các dòng chip xử lý AI mạnh mẽ như H100 và kiến trúc Blackwell mới – đã đóng góp phần lớn vào sự tăng trưởng này với mức doanh thu đạt 22,6 tỷ USD, tăng 427% so với năm trước.

Sự tăng trưởng này không chỉ đến từ các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) như Microsoft, Alphabet hay Meta mà còn từ làn sóng đầu tư của các quốc gia đang nỗ lực xây dựng hạ tầng "AI có chủ quyền". Việc các chính phủ trực tiếp mua chip để xây dựng các siêu máy tính quốc gia đã tạo ra một nguồn cầu mới, bền vững cho Nvidia.

Ngay sau khi thông tin được công bố, cổ phiếu NVDA đã tăng vọt thêm hơn 100 USD mỗi cổ phiếu, nâng giá trị vốn hóa của Nvidia vượt ngưỡng 2.500 tỷ USD. Với đà tăng này, Nvidia hiện đang cạnh tranh trực tiếp với Apple và Microsoft cho vị trí công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới.

Biểu đồ tăng trưởng cổ phiếu Nvidia phản ánh niềm tin tuyệt đối của nhà đầu tư vào làn sóng AI.

Vị thế độc tôn: 80% thị phần chip AI toàn cầu

Dữ liệu từ các đơn vị nghiên cứu thị trường độc lập cho thấy Nvidia hiện đang nắm giữ khoảng 80% đến 90% thị phần bộ xử lý đồ họa (GPU) dành cho huấn luyện và triển khai các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Sự thống trị này không chỉ đến từ phần cứng vượt trội mà còn nhờ vào hệ sinh thái phần mềm CUDA – nền tảng đã được phát triển hơn một thập kỷ, khiến các lập trình viên AI gần như không thể tách rời khỏi môi trường của Nvidia.

Tiến sĩ Aris Jenkins, Chuyên gia phân tích cấp cao tại TechInsights (giả định), nhận định: "Nvidia không đơn thuần là một công ty bán chip. Họ là người định hình kiến trúc của kỷ nguyên điện toán mới. Khoảng cách về công nghệ và hệ sinh thái giữa họ và các đối thủ như AMD hay Intel hiện nay là quá lớn để có thể san lấp trong ngắn hạn."

Mặc dù các đối thủ cạnh tranh đã tung ra những sản phẩm tiềm năng như Instinct MI300X của AMD hay Gaudi3 của Intel, nhưng năng lực sản xuất và khả năng tối ưu hóa của Nvidia vẫn giúp họ giữ vững lợi thế. Đặc biệt, việc giới thiệu kiến trúc Blackwell thế hệ mới hứa hẹn sẽ tăng hiệu năng xử lý lên gấp nhiều lần trong khi giảm đáng kể lượng điện năng tiêu thụ – một yếu tố then chốt đối với các trung tâm dữ liệu khổng lồ.

Thách thức từ chuỗi cung ứng

Mặc dù nhu cầu là cực lớn, Nvidia vẫn đang đối mặt với những thách thức về chuỗi cung ứng toàn cầu. Khả năng cung ứng chip của hãng phụ thuộc chặt chẽ vào năng lực đóng gói chip tiên tiến (CoWoS) của TSMC. CEO Jensen Huang trong buổi họp báo cũng thừa nhận rằng nhu cầu đối với các dòng chip H200 và Blackwell đang vượt xa khả năng cung cấp hiện tại, và tình trạng này có thể kéo dài đến hết năm sau.

CEO Jensen Huang nhấn mạnh kỷ nguyên của "Sản xuất trí tuệ" đang thay thế cho sản xuất truyền thống.

Góc nhìn chuyên gia: Liệu bong bóng AI có tồn tại?

Trước sự tăng trưởng "thần tốc" của Nvidia, không ít chuyên gia kinh tế đã đặt ra câu hỏi về tính bền vững của thị trường. Tuy nhiên, nhiều nhận định cho rằng đây là sự dịch chuyển cấu trúc hạ tầng công nghệ thay vì một bong bóng đầu cơ.

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Chuyên gia phân tích kinh tế tại VIET-Capital (giả định), chia sẻ: "Khác với bong bóng dot-com năm 2000, sự tăng trưởng của Nvidia dựa trên dòng tiền thực tế và lợi nhuận khổng lồ. Các công ty đang đầu tư vào chip AI không phải vì phong trào, mà vì họ cần chúng để duy trì năng lực cạnh tranh trong tương lai. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần thận trọng với mức định giá hiện tại, vốn đã phản ánh rất nhiều kỳ vọng vào tương lai 3-5 năm tới."

Bên cạnh đó, các rào cản về địa chính trị, đặc biệt là các quy định kiểm soát xuất khẩu chip sang thị trường Trung Quốc, vẫn là một "đám mây mù" đối với lộ trình tăng trưởng của Nvidia. Dù đã ra mắt các phiên bản chip tùy chỉnh để tuân thủ quy định của Chính phủ Mỹ, doanh thu của Nvidia tại thị trường tỷ dân này đã sụt giảm đáng kể so với trước đây.

Tổng kết và Xu hướng

Sự bùng nổ của cổ phiếu Nvidia sau báo cáo doanh thu kỷ lục không chỉ là chiến thắng của riêng tập đoàn này, mà còn là một minh chứng rõ nét cho thấy thế giới đang bước vào giai đoạn tăng tốc của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Với việc thống trị 80% thị phần chip AI, Nvidia đang nắm giữ chìa khóa vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo lớn nhất thế giới.

Trong thời gian tới, xu hướng thị trường sẽ tập trung vào ba điểm chính:

• Sự dịch chuyển sang AI suy luận: Thay vì chỉ huấn luyện (training), các doanh nghiệp sẽ đầu tư mạnh vào phần cứng để thực thi (inference) các ứng dụng AI trong đời sống thực tế.
• Cạnh tranh về hiệu suất năng lượng: Các dòng chip mới như Blackwell sẽ được ưu tiên nhờ khả năng tiết kiệm điện, giải quyết bài toán chi phí vận hành cho các Data Center.
• Đa dạng hóa nguồn cung: Các Big Tech có xu hướng tự thiết kế chip riêng (như Google TPU hay Microsoft Maia) để giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào Nvidia.

Với nền tảng tài chính vững mạnh và sự dẫn đầu về công nghệ, Nvidia vẫn đang ở vị thế thuận lợi để tiếp tục dẫn dắt thị trường bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, việc duy trì tốc độ tăng trưởng ba chữ số sẽ là một thử thách lớn khi quy mô thị trường ngày càng mở rộng và sự cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt hơn.