Trong bối cảnh nền kinh tế số đang dịch chuyển mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI - GenAI) không còn là một khái niệm xa xỉ mà đã trở thành "xương sống" trong chiến lược chuyển đổi số của các doanh nghiệp Việt Nam. Báo cáo mới nhất về chỉ số sẵn sàng AI năm 2024 cho thấy một làn sóng đầu tư chưa từng có, với mục tiêu cụ thể là tinh gọn bộ máy và cắt giảm chi phí vận hành đáng kể.

Làn sóng GenAI càn quét thị trường Việt Nam

Theo kết quả khảo sát từ 500 doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực như Tài chính, Bán lẻ, Logistics và Sản xuất, có đến 75% đơn vị khẳng định họ đã và đang đưa GenAI vào danh mục ưu tiên đầu tư hàng đầu trong năm 2024. Sự dịch chuyển này phản ánh một xu thế tất yếu khi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) ngày càng hoàn thiện và dễ tiếp cận hơn đối với doanh nghiệp địa phương.

Số liệu từ báo cáo chỉ ra rằng, thay vì chỉ thử nghiệm ở quy mô nhỏ (POC), các doanh nghiệp đang tiến tới việc tích hợp sâu AI vào quy trình lõi. Cụ thể, 60% doanh nghiệp đã triển khai các chatbot thông minh thế hệ mới, trong khi 45% bắt đầu ứng dụng AI vào việc phân tích dữ liệu dự báo và tự động hóa quy trình sáng tạo nội dung marketing.

"GenAI không chỉ là một công cụ hỗ trợ, nó là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị. Tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy tốc độ thích nghi nhanh chóng của các lãnh đạo doanh nghiệp. Họ không còn hỏi 'AI có thể làm được gì?' mà chuyển sang 'Làm thế nào để AI mang lại ROI (tỷ suất hoàn vốn) nhanh nhất?'."

Mục tiêu tối ưu hóa 30% chi phí: Từ kỳ vọng đến hiện thực

Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo năm nay chính là con số 30% chi phí vận hành kỳ vọng sẽ được cắt giảm nhờ sự can thiệp của AI. Đây là một mục tiêu đầy tham vọng nhưng hoàn toàn có cơ sở dựa trên các kết quả sơ bộ từ nhóm doanh nghiệp tiên phong (Early Adopters).

Rào cản: Không chỉ là vấn đề tài chính

Mặc dù có sự hào hứng lớn, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức mà doanh nghiệp Việt đang đối mặt. 40% người được hỏi lo ngại về chất lượng dữ liệu đầu vào và tính bảo mật của các mô hình AI dùng chung (Public AI). Việc dữ liệu nhạy cảm của doanh nghiệp có khả năng bị rò rỉ khi huấn luyện các mô hình bên thứ ba là một trở ngại lớn đối với khối Ngân hàng và Y tế.

Bên cạnh đó, "khoảng cách kỹ năng" (Skill Gap) là vấn đề cấp bách. Hơn 55% doanh nghiệp thừa nhận nhân sự hiện tại chưa đủ trình độ để làm chủ hoặc tương tác hiệu quả với AI. Điều này dẫn đến một xu hướng mới: Sự bùng nổ của các chương trình đào tạo nội bộ và thuê ngoài chuyên gia để tái đào tạo (Reskilling) lực lượng lao động.

Tầm nhìn 2025: Kỷ nguyên của doanh nghiệp "AI-First"

Nhìn về tương lai, các chuyên gia dự báo năm 2025 sẽ là giai đoạn "sàng lọc" thị trường. Những doanh nghiệp chậm chân trong việc ứng dụng AI sẽ gặp khó khăn lớn trong việc cạnh tranh về giá và tốc độ cung ứng dịch vụ.

Báo cáo kết luận rằng, đầu tư vào GenAI trong giai đoạn này không nên được coi là một khoản chi phí ngắn hạn, mà là một khoản đầu tư chiến lược dài hạn. Các doanh nghiệp Việt cần tập trung vào ba trụ cột chính: Xây dựng hạ tầng dữ liệu sạch, đảm bảo an ninh mạng và nuôi dưỡng văn hóa học tập AI.