Ngành công nghiệp máy tính cá nhân (PC) đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Sau nhiều năm tăng trưởng ổn định nhưng thiếu sự đột phá về phần cứng, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) đã thổi một luồng sinh khí mới vào thị trường. Các báo cáo phân tích mới nhất chỉ ra rằng, đến năm 2025, cứ 10 máy tính bán ra thì có tới 6 chiếc được gắn mác "AI PC".

AI PC được kỳ vọng sẽ thay đổi hoàn toàn cách con người tương tác với máy tính. (Ảnh: Picsum)

Cuộc chạy đua của những "gã khổng lồ" phần cứng

Thuật ngữ "AI PC" không còn là một khái niệm trừu tượng trong phòng thí nghiệm. Đây là những thiết bị được trang bị bộ xử lý chuyên dụng, thường được gọi là NPU (Neural Processing Unit), cho phép xử lý các tác vụ AI ngay trên thiết bị mà không cần kết nối với đám mây. Việc chuyển dịch từ điện toán đám mây sang điện toán biên (edge computing) là chìa khóa giải thích cho sự bùng nổ này.

Intel, AMD và Qualcomm đang trong cuộc đua khốc liệt để giành thế thượng phong. Intel với dòng Core Ultra (Meteor Lake) đã đặt mục tiêu cung cấp chip cho hơn 100 triệu AI PC tính đến hết năm 2025. Trong khi đó, Qualcomm với Snapdragon X Elite đang chứng minh rằng kiến trúc ARM có thể xử lý các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) một cách mượt mà với mức tiêu thụ năng lượng cực thấp.

"Chúng ta đang chứng kiến sự hội tụ giữa khả năng xử lý của silicon và nhu cầu ngày càng tăng đối với các ứng dụng AI cá nhân hóa. AI PC không chỉ là một nâng cấp về tốc độ, nó là một định nghĩa lại về sự hiệu quả," ông Thomas Reed, Giám đốc Chiến lược tại Công ty Nghiên cứu Thị trường TechMetrics (giả định), nhận định.

Số liệu thống kê và dự báo thị trường

Theo dữ liệu từ Canalys và IDC, thị trường PC toàn cầu dự kiến sẽ chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ trong giai đoạn 2024-2025. Các chuyên gia dự báo rằng lượng xuất xưởng AI PC sẽ đạt khoảng 44 triệu đơn vị vào cuối năm 2024 và tăng vọt lên hơn 100 triệu đơn vị vào năm 2025.

Lý do cho con số 60% thị phần vào năm 2025 nằm ở chu kỳ nâng cấp thiết bị của doanh nghiệp. Sau đợt mua sắm ồ ạt trong thời kỳ đại dịch (2020-2021), các thiết bị hiện tại đang dần lỗi thời. Việc Microsoft tích hợp sâu Copilot vào Windows 11 và khả năng khai tử Windows 10 vào cuối năm 2025 sẽ là "cú hích" buộc các tổ chức phải chuyển đổi sang phần cứng hỗ trợ AI để duy trì năng suất.

3 yếu tố cốt lõi thúc đẩy người dùng

• Quyền riêng tư và Bảo mật: Việc xử lý dữ liệu nhạy cảm trực tiếp trên NPU giúp giảm thiểu rủi ro rò rỉ thông tin so với việc gửi dữ liệu lên máy chủ đám mây.
• Độ trễ thấp: Các tác vụ như xóa phông nền video call, dịch thuật trực tiếp hay tạo văn bản diễn ra ngay lập tức, không phụ thuộc vào tốc độ Internet.
• Tiết kiệm năng lượng: NPU được thiết kế đặc biệt để xử lý AI với hiệu suất cao nhưng tiêu tốn rất ít pin so với CPU hay GPU truyền thống.

Thách thức và bài toán chi phí

Mặc dù triển vọng rất lạc quan, nhưng lộ trình phổ cập AI PC vẫn đối mặt với những rào cản nhất định. Giá thành sản xuất là vấn đề hàng đầu. Việc tích hợp các bộ vi xử lý tiên tiến cùng bộ nhớ RAM dung lượng lớn (tối thiểu 16GB đến 32GB để chạy tốt AI) khiến giá bán khởi điểm của AI PC cao hơn khoảng 15-25% so với máy tính thông thường.

Bên cạnh đó, "lỗ hổng phần mềm" cũng là một bài toán cần giải. Phần cứng có thể sẵn sàng, nhưng các nhà phát triển phần mềm cần thời gian để tối ưu hóa ứng dụng của họ cho từng loại NPU khác nhau. Nếu không có những ứng dụng "sát thủ" (killer apps) thực sự mang lại giá trị vượt trội, người dùng phổ thông có thể vẫn sẽ ngần ngại khi rút hầu bao.

Kết luận: Kỷ nguyên mới của điện toán cá nhân

Nhìn về tương lai, năm 2025 sẽ không chỉ là năm của các con số tăng trưởng mà là năm định hình lại thói quen làm việc của nhân loại. AI PC sẽ chuyển từ một thiết bị hỗ trợ công việc trở thành một "cộng sự" thông minh, có khả năng thấu hiểu và dự đoán nhu cầu của người dùng.

Với sự cam kết mạnh mẽ từ các nhà sản xuất phần cứng và sự hậu thuẫn từ hệ sinh thái phần mềm của Microsoft và Google, mục tiêu 60% máy tính tích hợp AI vào năm 2025 là hoàn toàn khả thi. Thị trường PC đang bước vào một "siêu chu kỳ" mới, nơi AI không còn là tính năng bổ sung mà trở thành tiêu chuẩn bắt buộc cho mọi thiết bị điện toán cá nhân.