Trong suốt hành trình phát triển tại 123, chúng tôi không chỉ xây dựng những dòng mã khô khan. Chúng tôi xây dựng giải pháp. Thế giới công nghệ thay đổi mỗi ngày, nhưng có những giá trị cốt lõi về tư duy vẫn luôn đứng vững trước thử thách của thời gian. Dưới đây là 5 bài học "xương máu" mà đội ngũ kỹ sư tại 123 đã đúc kết được sau hàng trăm dự án thực tế.

1. Đừng vội gõ code khi chưa hiểu bài toán

Sai lầm lớn nhất của các lập trình viên trẻ là mở trình soạn thảo văn bản ngay khi vừa đọc xong yêu cầu. Tại 123, chúng tôi áp dụng nguyên tắc: "80% thời gian để suy nghĩ và 20% để thực thi".

Việc vội vàng bắt tay vào code mà chưa hiểu rõ logic nghiệp vụ (business logic) thường dẫn đến việc phải đập đi xây lại toàn bộ cấu trúc sau một vài tuần. Hãy dành thời gian đặt câu hỏi: Tại sao khách hàng cần tính năng này? Những trường hợp biên (edge cases) là gì? Dữ liệu sẽ luân chuyển như thế nào?

2. Code sạch là dành cho con người, không phải máy tính

Máy tính không quan tâm bạn đặt tên biến là a hay customerBalance. Nó cũng chẳng phiền nếu bạn viết một hàm dài 500 dòng. Nhưng đồng nghiệp của bạn — và chính bạn trong 6 tháng tới — sẽ cực kỳ khốn khổ nếu đoạn mã đó không thể đọc nổi.

"Viết code sao cho người kế nhiệm bạn, vốn là một kẻ nóng tính và biết địa chỉ nhà bạn, có thể hiểu được bạn đang làm gì."

Tại 123, chúng tôi coi Code Review không phải là một bước kiểm tra lỗi, mà là một buổi chia sẻ tri thức. Một đoạn mã "chuyên nghiệp" là đoạn mã đơn giản đến mức không thể tối giản thêm, chứ không phải một đoạn mã phức tạp đầy rẫy các kỹ thuật "hacky".

3. Tư duy sản phẩm quan trọng hơn tư duy công nghệ

Khách hàng không trả tiền để bạn sử dụng React, Vue hay Go. Họ trả tiền để bạn giải quyết vấn đề kinh doanh của họ. Tại Dev 123, chúng tôi luôn nhắc nhở các kỹ sư rằng công nghệ chỉ là công cụ, mục tiêu cuối cùng là giá trị sản phẩm.

Có những lúc, giải pháp tốt nhất cho khách hàng không phải là viết một microservice phức tạp, mà đơn giản chỉ là tối ưu lại một bảng trong database hoặc thậm chí là thay đổi quy trình vận hành. Đừng để niềm đam mê công nghệ mới làm mờ mắt trước những giải pháp hiệu quả và thực tế.

4. Debug là một nghệ thuật điều tra, không phải mò mẫm

Mỗi khi gặp lỗi (bug), phản xạ tự nhiên của nhiều người là thay đổi code một chút chỗ này, một chút chỗ kia rồi chạy lại xem có được không. Đây là cách làm việc dựa trên may rủi. Một kỹ sư tại 123 được huấn luyện để debug theo phương pháp khoa học:

• Xác định chính xác hiện tượng lỗi.
• Tái lập lỗi trong môi trường kiểm soát.
• Đưa ra giả thuyết về nguyên nhân.
• Kiểm chứng giả thuyết bằng dữ liệu và log.

Khi bạn hiểu rõ "tại sao" lỗi xảy ra, việc sửa nó chỉ mất vài phút. Nếu bạn sửa được lỗi mà không biết tại sao nó hết, sớm muộn gì nó cũng sẽ quay lại ám ảnh bạn.

5. Học cách học: Đừng chạy theo xu hướng, hãy nắm vững gốc rễ

Thế giới Javascript có một framework mới mỗi tuần. Nếu bạn chỉ học cách sử dụng framework mà không hiểu về cấu trúc dữ liệu, giải thuật, mạng máy tính hay cách hệ điều hành hoạt động, bạn sẽ mãi mãi chỉ là một "thợ code" (coder) thay vì một "kỹ sư" (engineer).

Tại 123, chúng tôi khuyến khích nhân sự đầu tư vào những kiến thức có thời gian bán rã dài. Một khi bạn đã nắm vững cách quản lý bộ nhớ hoặc các design patterns, việc chuyển từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác chỉ là vấn đề cú pháp.

Kết luận

Trở thành một lập trình viên chuyên nghiệp là một cuộc chạy marathon, không phải là một chặng nước rút. Những bài học trên không thể học thuộc lòng trong ngày một ngày hai, mà cần được rèn luyện qua từng dòng code, từng dự án tại 123.

Chúng tôi tin rằng, với tư duy đúng đắn, bất kỳ ai cũng có thể tạo ra những sản phẩm công nghệ thay đổi thế giới. Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác phát triển phần mềm có tâm và có tầm, hoặc muốn cùng chúng tôi xây dựng những giải pháp đột phá, hãy kết nối ngay hôm nay.