Ngành du lịch Việt Nam đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch mang tính lịch sử về tư duy tiêu dùng. Theo Báo cáo Xu hướng Du lịch Sinh thái 2024 vừa được EcoTourism VN công bố, có đến 75% du khách thuộc thế hệ Gen Z (sinh từ năm 1997 đến 2012) khẳng định họ ưu tiên lựa chọn các "Tour Net Zero" và các cơ sở lưu trú đạt chuẩn Eco-resort. Con số này tăng trưởng vượt bậc so với mức 42% ghi nhận vào hai năm trước đó, cho thấy ý thức về bảo vệ môi trường đã thấm sâu vào thói quen tận hưởng cuộc sống của giới trẻ.

Làn sóng 'Net Zero Tour': Khi dấu chân carbon được tối giản

Khái niệm "Net Zero Tour" (Tour du lịch không phát thải) đang trở thành từ khóa tìm kiếm phổ biến trên các nền tảng du lịch trực tuyến. Theo báo cáo, du khách Gen Z sẵn sàng chi trả thêm từ 15% đến 25% chi phí so với các tour thông thường để đảm bảo rằng chuyến đi của họ có sự bù đắp carbon hiệu quả.

Các tiêu chí cấu thành một "Tour Net Zero" được nhóm đối tượng này quan tâm bao gồm: sử dụng phương tiện giao thông phát thải thấp (như xe điện), thưởng thức ẩm thực địa phương theo mùa (Farm-to-table) để giảm quãng đường vận chuyển thực phẩm, và tham gia trực tiếp vào các hoạt động tái tạo môi trường như trồng rừng hoặc phục hồi rặng san hô.

"Tôi không muốn kỳ nghỉ của mình là gánh nặng cho địa phương. Việc lựa chọn một tour có cam kết giảm thiểu rác thải nhựa và sử dụng năng lượng tái tạo giúp tôi cảm thấy chuyến đi có ý nghĩa hơn," bạn Minh Tú (23 tuổi, TP.HCM), một blogger du lịch tham gia khảo sát, chia sẻ.

Eco-resort: Sự lên ngôi của kiến trúc bản địa và thiên nhiên

Báo cáo của EcoTourism VN cũng chỉ ra sự thay đổi rõ rệt trong tiêu chuẩn chọn nơi lưu trú. Không còn ưu tiên các khách sạn cao tầng sang trọng tại trung tâm thành phố, Gen Z đang đổ xô về các Eco-resort – những khu nghỉ dưỡng được xây dựng từ vật liệu tự nhiên như tre, nứa, đá và nằm hòa quyện với hệ sinh thái bản địa.

Thống kê cho thấy, các khu nghỉ dưỡng có chứng nhận xanh hoặc có hệ thống xử lý nước thải khép kín đạt tỷ lệ lấp đầy phòng lên tới 85% vào các dịp cuối tuần, trong đó nhóm khách trẻ chiếm đa số. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho các nhà đầu tư bất động sản du lịch: Xanh hóa không còn là nhãn mác để làm thương hiệu, mà là điều kiện sống còn để thu hút khách hàng.

Góc nhìn chuyên gia: Từ xu hướng đến giá trị cốt lõi

Nhận định về kết quả báo cáo, TS. Nguyễn Văn Thành, chuyên gia phân tích dữ liệu du lịch bền vững, cho biết: "Gen Z là thế hệ đầu tiên thực sự lo lắng về biến đổi khí hậu một cách trực diện. Đối với họ, du lịch sinh thái không phải là một trào lưu nhất thời trên mạng xã hội, mà là một phần của hệ giá trị cá nhân. Việc 75% lựa chọn Net Zero Tour cho thấy thị trường đang định hình lại trục giá trị: Từ 'tiêu thụ' sang 'tái tạo'."

Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo về tình trạng "Greenwashing" (tẩy xanh giả tạo). Khoảng 60% du khách Gen Z cho biết họ rất thận trọng và thường xuyên kiểm tra các chứng chỉ bền vững trước khi đặt dịch vụ. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp lữ hành phải minh bạch hóa quy trình vận hành và thực hiện các cam kết môi trường một cách thực chất.

Thách thức về giá thành và hạ tầng

Dù nhu cầu cao, nhưng rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là chi phí. Việc vận hành một tour Net Zero hay duy trì một Eco-resort chuẩn mực đòi hỏi đầu tư lớn vào công nghệ sạch và nhân sự địa phương có tay nghề. Báo cáo khuyến nghị các cơ quan quản lý cần có chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ hạ tầng xanh để giảm giá thành, giúp du lịch sinh thái tiếp cận được nhiều phân khúc khách hàng hơn.

Tổng kết và Nhận định xu hướng

Dựa trên các số liệu thực tế, EcoTourism VN dự báo trong giai đoạn 2025-2030, "Du lịch trách nhiệm" sẽ trở thành phân khúc dẫn dắt thị trường. Các mô hình như "Du lịch không rác thải", "Nghỉ dưỡng thuận tự nhiên" và "Tour giáo dục môi trường" sẽ không còn là sản phẩm ngách mà trở thành dòng sản phẩm chủ lưu.

Sự chuyển dịch của 75% du khách Gen Z là tín hiệu tích cực cho thấy tương lai xanh của ngành du lịch Việt Nam. Để đón đầu làn sóng này, các doanh nghiệp cần chuyển đổi mô hình kinh doanh theo hướng bền vững hơn, không chỉ để đáp ứng thị hiếu khách hàng mà còn để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá – vốn là linh hồn của ngành du lịch sinh thái.