Tạp chí Times Higher Education (THE) - một trong ba tổ chức xếp hạng đại học uy tín và có ảnh hưởng nhất thế giới - đã chính thức công bố kết quả Xếp hạng Đại học Thế giới năm 2024 (WUR 2024). Đây là kỳ xếp hạng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với sự tham gia của 1.904 cơ sở giáo dục đại học đến từ 108 quốc gia và vùng lãnh thổ.

6 đại diện Việt Nam: Duy trì sự ổn định

Trong kỳ xếp hạng này, Việt Nam tiếp tục duy trì 6 đại diện đã từng góp mặt trong các năm trước. Mặc dù số lượng không thay đổi, nhưng thứ hạng của các trường đã có những biến động nhất định dưới tác động của bộ tiêu chí mới (WUR 3.0).

Cụ thể, danh sách các trường đại học Việt Nam trong bảng xếp hạng bao gồm:

• Trường Đại học Duy Tân: Nằm trong nhóm 601-800 thế giới (đứng đầu Việt Nam).
• Trường Đại học Tôn Đức Thắng: Nằm trong nhóm 601-800 thế giới.
• Đại học Quốc gia Hà Nội: Nằm trong nhóm 1201-1500 thế giới.
• Đại học Bách khoa Hà Nội: Nằm trong nhóm 1501+ thế giới.
• Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh: Nằm trong nhóm 1501+ thế giới.
• Đại học Huế: Nằm trong nhóm 1501+ thế giới.

Việc duy trì được sự hiện diện trong top 1000 và 1500 của thế giới là một nỗ lực lớn của các đại diện Việt Nam, đặc biệt khi quy mô các trường tham gia bảng xếp hạng năm nay tăng lên đáng kể (thêm 105 trường mới so với năm 2023).

Đổi mới phương pháp luận: Thách thức từ WUR 3.0

Năm 2024 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi THE áp dụng phương pháp luận mới WUR 3.0. Số lượng chỉ số đánh giá đã được tăng từ 13 lên 18 chỉ số, chia thành 5 nhóm trụ cột chính: Giảng dạy (29,5%), Môi trường nghiên cứu (29%), Chất lượng nghiên cứu (30%), Chuyển giao công nghệ (4%) và Triển vọng quốc tế (7,5%).

"Sự thay đổi trong cách tính điểm năm nay tập trung nhiều hơn vào chất lượng thay vì số lượng nghiên cứu. Việc Việt Nam giữ vững số lượng đại diện trong bảng xếp hạng cho thấy khả năng thích nghi tốt của các trường đối với các tiêu chuẩn học thuật khắt khe hơn."

Điểm đáng chú ý trong bộ chỉ số mới là sự xuất hiện của các tiêu chí như: Sức mạnh nghiên cứu, Sự xuất sắc trong nghiên cứu, Ảnh hưởng của nghiên cứu và Bằng sáng chế. Đây là những lĩnh vực mà các trường đại học tại Việt Nam đang tích cực đầu tư để cải thiện chỉ số ảnh hưởng học thuật.

Bức tranh toàn cầu: Sự trỗi dậy của châu Á

Trên bình diện thế giới, Đại học Oxford (Vương quốc Anh) vẫn giữ vững vị trí số 1 năm thứ 8 liên tiếp. Theo sau lần lượt là Đại học Stanford và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, xu hướng đáng chú ý nhất là sự vươn lên mạnh mẽ của các đại diện đến từ châu Á. Trung Quốc hiện có hai đại diện lọt vào top 15 là Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh. Các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Singapore cũng đạt thành tích ấn tượng với Đại học Quốc gia Singapore (NUS) xếp thứ 19 thế giới.

Nhận định xu hướng và cơ hội cho Việt Nam

Theo UniRanking VN, việc 6 đại diện Việt Nam trụ vững trong bảng xếp hạng THE 2024 là một tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức về mặt chiến lược phát triển bền vững. Một số xu hướng cần lưu ý trong thời gian tới:

• Quốc tế hóa nghiên cứu: Việc hợp tác công bố quốc tế cần được đẩy mạnh hơn để tăng chỉ số ảnh hưởng toàn cầu.
• Gắn kết với doanh nghiệp: Chỉ số chuyển giao công nghệ và thu nhập từ doanh nghiệp là mảnh ghép mà các trường đại học Việt Nam cần bổ sung để cải thiện điểm số tổng thể.
• Chuyển đổi số trong giáo dục: Các dữ liệu về giảng dạy và học tập trực tuyến cũng bắt đầu được tính đến như một phần của hiệu quả đào tạo.

Kết luận

Bảng xếp hạng THE World University Rankings 2024 không chỉ đơn thuần là cuộc đua về thứ hạng, mà là tấm gương phản chiếu nỗ lực đổi mới sáng tạo và hội nhập của giáo dục đại học Việt Nam. Với những thay đổi trong phương pháp luận WUR 3.0, các cơ sở giáo dục trong nước cần có cái nhìn thấu đáo về thế mạnh và điểm yếu để có những điều chỉnh phù hợp, hướng tới việc nâng cao vị thế một cách bền vững trên trường quốc tế.

Sự ổn định của 6 đại diện năm nay sẽ là tiền đề quan trọng để Việt Nam kỳ vọng vào những bước tiến xa hơn, có thêm nhiều trường đại học khác ghi tên mình vào danh sách này trong những năm kế tiếp.