Sáng ngày 15/10/2024, tại Hà Nội, Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam tổ chức lễ ra quân chiến dịch "Nụ cười học đường" quy mô toàn quốc. Đây được xem là động thái quyết liệt nhất từ trước đến nay nhằm cải thiện tình trạng sức khỏe răng miệng cho thế hệ trẻ Việt Nam, trong bối cảnh các con số thống kê mới nhất cho thấy sự suy giảm nghiêm trọng về chất lượng men răng ở trẻ em từ 6 đến 12 tuổi.

Những con số "biết nói" về thực trạng răng miệng trẻ em

Theo báo cáo kết quả điều tra sức khỏe răng miệng toàn quốc năm 2023 được công bố tại buổi lễ, tình trạng sâu răng ở trẻ em Việt Nam đang ở mức rất cao so với khu vực và thế giới. Cụ thể, có tới 85% trẻ em trong độ tuổi từ 6-12 bị sâu răng sữa, trong khi tỷ lệ sâu răng vĩnh viễn ở lứa tuổi 12 là trên 50%. Trung bình mỗi trẻ em Việt Nam có khoảng 6 chiếc răng bị sâu, nhưng có đến 90% số răng này không được điều trị kịp thời.

Các chuyên gia chỉ ra rằng, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng này là do chế độ ăn uống nhiều đường, thói quen vệ sinh răng miệng chưa đúng cách và đặc biệt là sự thiếu hụt kiến thức về chăm sóc răng miệng của các bậc phụ huynh. Nhiều cha mẹ vẫn giữ quan điểm sai lầm rằng "răng sữa sâu rồi sẽ thay", dẫn đến việc bỏ qua các giai đoạn vàng trong can thiệp nha khoa, gây ra những biến chứng lâu dài như viêm tủy, lệch lạc khớp cắn và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất của trẻ.

Chiến dịch "Nụ cười học đường 2024": Quy mô và lộ trình

Chiến dịch năm nay không chỉ dừng lại ở các hoạt động tuyên truyền mà còn đi sâu vào các hoạt động thực tiễn tại cơ sở. Theo kế hoạch, "Nụ cười học đường 2024" sẽ triển khai 3 trụ cột chính:

• Khám và sàng lọc miễn phí: Thiết lập các trạm nha khoa lưu động tại hơn 10.000 trường tiểu học và mầm non trên toàn quốc để kiểm tra sức khỏe răng miệng định kỳ cho học sinh.
• Dự phòng bằng Fluoride: Triển khai chương trình súc miệng bằng dung dịch Fluoride 0.2% hàng tuần và bôi Vecni Fluor tại các khu vực có tỷ lệ sâu răng cao.
• Giáo dục nha khoa học đường: Đưa nội dung chăm sóc răng miệng vào chương trình ngoại khóa, kết hợp đào tạo cho đội ngũ y tế học đường và giáo viên chủ nhiệm.

"Chúng tôi không chỉ đặt mục tiêu giảm tỷ lệ sâu răng xuống 15% trong vòng 2 năm tới, mà còn muốn thay đổi nhận thức của cả một thế hệ. Sức khỏe răng miệng là cửa ngõ của sức khỏe toàn thân. Một đứa trẻ không thể phát triển toàn diện nếu luôn phải chịu đựng những cơn đau răng dai dẳng."

Thử thách trong việc xã hội hóa nha khoa học đường

Mặc dù chiến dịch nhận được sự ủng hộ lớn, nhưng việc triển khai trên quy mô 63 tỉnh thành vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Thiếu hụt nhân lực nha khoa tại các vùng sâu, vùng xa và kinh phí duy trì thiết bị y tế tại trường học là những bài toán cần lời giải. Bộ Y tế đang kêu gọi sự chung tay từ các tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp trong ngành nha khoa để cung cấp vật tư y tế, kem đánh răng và bàn chải đạt chuẩn cho trẻ em khó khăn.

Bên cạnh đó, vai trò của gia đình được nhấn mạnh là yếu tố then chốt. Theo các chuyên gia từ DentalCare Mag, chiến dịch chỉ thực sự thành công khi phụ huynh chủ động giám sát việc đánh răng của trẻ ít nhất 2 lần/ngày và hạn chế đồ uống có gas, bánh kẹo ngọt trong thực đơn hàng ngày.

Hướng tới tương lai: Chăm sóc dự phòng là xu hướng tất yếu

Kết thúc buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh rằng Việt Nam đang dần chuyển dịch từ mô hình "điều trị khi đã đau" sang "chủ động dự phòng". Việc đầu tư vào nha khoa học đường không chỉ giúp tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng chi phí điều trị trong tương lai mà còn nâng cao chất lượng sống và sự tự tin cho trẻ em.