(PharmaNews VN) – Thị trường bán lẻ dược phẩm Việt Nam năm 2024 đang chứng kiến bước ngoặt mang tính lịch sử. Không còn đơn thuần là cuộc đua về số lượng cửa hàng, các "ông lớn" trong ngành đang dốc toàn lực vào hệ sinh thái số và chuyển đổi mô hình sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, với kỳ vọng đưa tổng số nhà thuốc hiện đại (modern trade) chạm ngưỡng 7.000 điểm bán vào cuối năm nay.

Bùng nổ quy mô: Mục tiêu 7.000 nhà thuốc hiện đại

Theo báo cáo mới nhất từ các tổ chức nghiên cứu thị trường, Việt Nam hiện có khoảng 60.000 nhà thuốc trên toàn quốc. Tuy nhiên, sự áp đảo từ các nhà thuốc truyền thống đang dần bị thu hẹp trước sự bành trướng của các chuỗi bán lẻ hiện đại như FPT Long Châu, Pharmacity và An Khang. Tính đến quý II/2024, tổng số lượng cửa hàng thuộc các chuỗi lớn đã vượt ngưỡng 6.200 điểm.

Dẫn đầu cuộc đua mở rộng là FPT Long Châu với chiến lược phủ sóng đến cả các tuyến huyện, xã. Đại diện đơn vị này cho biết, mục tiêu trong năm 2024 không chỉ là duy trì vị thế dẫn đầu về số lượng mà còn tập trung vào hiệu quả trên từng điểm bán. Trong khi đó, Pharmacity sau giai đoạn tái cấu trúc đang dần lấy lại đà tăng trưởng, tập trung vào trải nghiệm khách hàng tại các đô thị lớn. An Khang (thuộc Thế giới Di động) cũng đang có những bước đi thận trọng nhưng chắc chắn nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành.

Ông Nguyễn Văn An, chuyên gia phân tích thị trường bán lẻ tại Vietnam Retail Lab, nhận định: "Con số 7.000 nhà thuốc hiện đại không chỉ là một cột mốc về số lượng. Nó đánh dấu sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của người Việt: từ việc mua thuốc tại các hiệu thuốc gần nhà sang việc tìm kiếm các cơ sở có uy tín, có hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt và dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp."

Cuộc đua công nghệ: Từ O2O đến ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI)

Nếu năm 2023 là năm của "độ phủ" thì 2024 được định nghĩa là năm của "chiều sâu công nghệ". Các doanh nghiệp dược phẩm đang đầu tư hàng triệu USD vào hệ thống quản trị kho bãi (ERP), ứng dụng di động và tích hợp mô hình O2O (Online-to-Offline).

• Cá nhân hóa trải nghiệm: Sử dụng dữ liệu lớn (Big Data) để phân tích bệnh lý và lịch sử mua hàng, từ đó đưa ra lời nhắc uống thuốc hoặc tái khám tự động qua ứng dụng.
• Logistics thông minh: Hệ thống AI dự báo nhu cầu hàng hóa tại từng khu vực, giúp giảm thiểu tồn kho và đảm bảo luôn có sẵn các loại thuốc hiếm, thuốc đặc trị.
• Tư vấn trực tuyến: Sự kết hợp giữa dược sĩ và các nền tảng Telemedicine giúp khách hàng được tư vấn chuyên sâu 24/7 mà không cần đến trực tiếp cửa hàng.

Thực tế cho thấy, các chuỗi nhà thuốc có ứng dụng di động mạnh mẽ đang sở hữu tỷ lệ khách hàng trung thành cao hơn 30% so với mô hình truyền thống. Việc tích hợp thanh toán không tiền mặt, ví điện tử và các chương trình khách hàng thân thiết dựa trên số điện thoại đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong năm 2024.

Thách thức về nhân lực và tiêu chuẩn chất lượng

Mặc dù triển vọng rất lớn, nhưng cuộc đua cán mốc 7.000 nhà thuốc cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Vấn đề lớn nhất hiện nay là tình trạng thiếu hụt nhân sự dược sĩ có chuyên môn cao và khả năng sử dụng công nghệ. Để vận hành một hệ thống hàng nghìn cửa hàng đồng nhất về chất lượng, việc đào tạo nguồn nhân lực là bài toán sống còn.

Bên cạnh đó, các quy định khắt khe về GPP (Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc) và việc kiểm soát giá thuốc từ Bộ Y tế cũng đòi hỏi các doanh nghiệp phải có hệ thống quản trị minh bạch. "Khách hàng ngày nay rất thông thái. Họ không chỉ cần thuốc đúng bệnh mà còn cần sự minh bạch về nguồn gốc và giá cả," dược sĩ Trần Thu Trang, cố vấn chuyên môn cho một chuỗi dược phẩm lớn, chia sẻ.

Nhận định xu hướng cuối năm 2024 và 2025

Nhìn về tương lai, thị trường bán lẻ dược phẩm Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức hai chữ số. Các xu hướng chủ đạo bao gồm:

1. Mô hình Shop-in-shop: Nhà thuốc kết hợp với các cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị mẹ và bé để tối ưu hóa lưu lượng khách hàng.
2. Tập trung vào mảng thực phẩm chức năng: Khi thu nhập và ý thức chăm sóc sức khỏe chủ động tăng cao, các sản phẩm bổ trợ sẽ đóng góp tỷ trọng doanh thu lớn hơn.
3. Dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại gia: Giao hàng siêu tốc trong 30 phút và các gói xét nghiệm tại nhà thông qua hệ thống nhà thuốc.