Trong thập kỷ qua, ngành công nghiệp chăm sóc thú cưng tại Việt Nam đã có những bước tiến dài, chuyển mình từ một thị trường ngách sơ khai thành một hệ sinh thái kinh tế năng động. Theo báo cáo tổng hợp từ các đơn vị nghiên cứu thị trường tiêu dùng hàng đầu, quy mô thị trường chăm sóc thú cưng tại Việt Nam đã chính thức vượt ngưỡng 500 triệu USD vào cuối năm 2023 và dự kiến sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 11-13% trong giai đoạn tới.

Sự trỗi dậy của xu hướng "Pet Humanization"

Yếu tố then chốt đằng sau sự bùng nổ này không chỉ nằm ở số lượng thú cưng tăng lên, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức: "Pet Humanization" (Nhân hóa thú cưng). Đây là khái niệm mà người nuôi không còn coi chó, mèo là vật giữ nhà hay thú tiêu khiển, mà đối xử với chúng như những thành viên thực thụ, thậm chí là "con cái" trong gia đình.

Xu hướng này kéo theo sự sẵn lòng chi trả mạnh tay cho các dịch vụ và sản phẩm chất lượng cao. Thay vì các loại thức ăn thừa hay thực phẩm giá rẻ, người tiêu dùng hiện đại ưu tiên các dòng sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, không ngũ cốc, hoặc thực phẩm chức năng hỗ trợ xương khớp và lông mượt. Dữ liệu cho thấy phân khúc thực phẩm cao cấp chiếm tới 35% tổng doanh thu toàn ngành.

"Chúng ta đang chứng kiến một cuộc cách mạng trong tiêu dùng thú cưng. Khách hàng không còn hỏi 'Sản phẩm này giá bao nhiêu?' mà thường hỏi 'Sản phẩm này có tốt cho sức khỏe của bé nhà tôi không?'. Sự gắn kết cảm xúc đã xóa bỏ những rào cản về giá cả truyền thống."

Cơ cấu thị trường: Không chỉ là thức ăn

Mặc dù thực phẩm vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, nhưng các phân khúc dịch vụ đang cho thấy tốc độ tăng trưởng vượt bậc. Các trung tâm chăm sóc sức khỏe (Pet Clinic), dịch vụ làm đẹp (Grooming) và khách sạn thú cưng (Pet Hotel) đang mọc lên như nấm tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM.

• • Dịch vụ y tế chuyên sâu: Các phòng khám thú cưng hiện nay đã trang bị đầy đủ máy chụp X-quang, siêu âm, xét nghiệm máu và cả các dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ hoặc điều trị tâm lý cho động vật.
• • Thời trang và phụ kiện: Từ vòng cổ định vị GPS đến những bộ trang phục thiết kế riêng theo mùa, thị trường phụ kiện mang lại biên lợi nhuận cao cho các doanh nghiệp bán lẻ.
• • Bảo hiểm thú cưng: Một lĩnh vực còn khá mới mẻ nhưng bắt đầu ghi nhận sự quan tâm từ thế hệ Gen Z và Millennials, những người coi trọng sự an toàn tài chính trước các rủi ro sức khỏe của thú cưng.

Thế hệ trẻ dẫn dắt cuộc chơi

Số liệu từ PetLovers Daily chỉ ra rằng, hơn 60% chi tiêu trong ngành thú cưng đến từ nhóm khách hàng dưới 35 tuổi. Với lối sống độc thân tăng cao hoặc xu hướng lùi thời điểm sinh con, thú cưng trở thành nguồn an ủi tinh thần quan trọng. Họ cũng là nhóm khách hàng cực kỳ nhạy bén với công nghệ, thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử trong ngành hàng này.

Các ứng dụng đặt lịch tắm sấy, tư vấn bác sĩ thú y trực tuyến (Telehealth) hay các thiết bị thông minh như máy cho ăn tự động, khay vệ sinh tự dọn dẹp đang trở thành những món đồ công nghệ không thể thiếu trong các căn hộ hiện đại.

Thách thức và cơ hội cho doanh nghiệp nội

Dù tiềm năng rất lớn, nhưng thị trường Việt Nam vẫn đang là sân chơi chính của các thương hiệu ngoại nhập từ Pháp, Mỹ, Hàn Quốc và Thái Lan. Các doanh nghiệp nội địa đang đứng trước thách thức về việc xây dựng lòng tin thương hiệu và tiêu chuẩn sản xuất. Tuy nhiên, lợi thế về nguyên liệu địa phương và giá thành cạnh tranh đang giúp một số thương hiệu thức ăn hạt và cát vệ sinh "Made in Vietnam" dần chiếm được cảm tình của người tiêu dùng.

Tầm nhìn dài hạn: Hướng tới hệ sinh thái bền vững

Kết luận lại, mốc 500 triệu USD mới chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dài. Chuyên gia dự báo trong 5 năm tới, thị trường sẽ chứng kiến sự thanh lọc mạnh mẽ, nơi các đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp, minh bạch về nguồn gốc và có trách nhiệm xã hội sẽ giành chiến thắng.

Xu hướng "Pet Humanization" sẽ tiếp tục đi sâu vào mọi khía cạnh của đời sống, từ bất động sản thân thiện với thú cưng (Pet-friendly housing) đến các không gian công cộng chuyên biệt. Ngành công nghiệp thú cưng Việt Nam không chỉ là một lĩnh vực kinh doanh béo bở, mà còn phản ánh sự phát triển của xã hội hướng tới những giá trị nhân văn và yêu thương động vật.