(DNA STORAGE TECH) - Ngày 12/04/2026 đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với hạ tầng số quốc gia khi Thư viện DNA Petabyte đầu tiên chính thức đi vào hoạt động tại Hà Nội. Với khả năng lưu giữ toàn bộ dữ liệu quan trọng của các bộ ngành trong định dạng sinh học bền vững hàng ngàn năm, đây được coi là biểu tượng của cuộc cách mạng Lưu trữ dữ liệu DNA 2026 tại Đông Nam Á.

Toàn cảnh trung tâm dữ liệu sinh học đầu tiên tại Việt Nam khánh thành tháng 4/2026.

Hành trình làm chủ Hạ tầng dữ liệu xanh 2026

Trong bối cảnh bùng nổ dữ liệu số từ các hệ thống thành phố thông minh và IoT, các trung tâm dữ liệu truyền thống đang đối mặt với bài toán tiêu thụ điện năng khổng lồ. Việc khánh thành Thư viện DNA 1 Petabyte vào giữa năm 2026 không chỉ giải quyết bài toán dung lượng mà còn là một phần trong cam kết Net-Zero của Chính phủ Việt Nam.

Khác với các máy chủ HDD hay SSD vốn chỉ có tuổi thọ từ 5-10 năm, công nghệ lưu trữ sinh học cho phép mã hóa thông tin trực tiếp vào các chuỗi oligonucleotide tổng hợp. Hệ thống này có thể duy trì dữ liệu vẹn toàn trong hơn một thiên niên kỷ mà không cần nguồn điện cấp trực tiếp để duy trì. Đây chính là xương sống của Hạ tầng dữ liệu xanh 2026, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đi đầu khu vực về bảo tồn di sản số quốc gia.

Dự án này là thành quả của hơn 2 năm hợp tác nghiên cứu giữa Viện Công nghệ Sinh học Việt Nam và các tập đoàn công nghệ lưu trữ hàng đầu thế giới, chuyển giao toàn bộ quy trình từ giải trình tự gene đến khôi phục dữ liệu tức thì.

Công nghệ tổng hợp DNA quy mô lớn: Đòn bẩy cho nền kinh tế số

Theo báo cáo mới nhất tại buổi lễ khánh thành, bước đột phá lớn nhất trong năm 2026 là việc áp dụng Công nghệ tổng hợp DNA quy mô lớn với chi phí đã giảm hơn 15 lần so với những dự án thử nghiệm vào đầu thập kỷ. Quy trình "viết" dữ liệu giờ đây không còn là đặc quyền của các phòng thí nghiệm y sinh mà đã trở thành một dịch vụ công nghiệp tiêu chuẩn.

Cận cảnh mẫu tổng hợp DNA mang mã nguồn các cổng thông tin chính phủ Việt Nam.

TS. Lê Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ sinh học Quốc gia, nhận định: "Năm 2026, chúng ta không chỉ dừng lại ở việc đọc mã DNA mà đã làm chủ hoàn toàn kỹ thuật lưu trữ vào đó. Việc khánh thành Thư viện 1 Petabyte này chứng minh rằng Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ công nghệ mà đã đủ năng lực quản trị dữ liệu mật của mình trong một 'két sắt sinh học' bất khả xâm phạm đối với các hình thức tấn công điện từ (EMP)."

Hệ thống Thư viện DNA Petabyte Việt Nam được vận hành dựa trên kiến trúc "Cold-Storage" tiên tiến. Trong đó, dữ liệu được chuyển đổi từ nhị phân (0 và 1) sang các gốc nucleobase (A, C, G, T) và lưu giữ trong trạng thái tinh thể lỏng đông khô, đảm bảo chống lại sự phân rã của môi trường.

Tầm nhìn Thư viện DNA Petabyte Việt Nam đến 2030

Việc khánh thành dự án này vào tháng 4/2026 mới chỉ là bước khởi đầu trong lộ trình 5 năm xây dựng Thư viện DNA Petabyte Việt Nam. Theo quy hoạch hạ tầng viễn thông mới nhất, Việt Nam đặt mục tiêu mở rộng hệ thống lên quy mô 100 Petabyte vào năm 2028, kết nối với mạng lưới vệ tinh truyền dẫn dữ liệu lượng tử.

Tính đến quý II năm 2026, nhiều tập đoàn lớn như FPT và Viettel cũng đã bắt đầu nghiên cứu để cung cấp dịch vụ Mã hóa dữ liệu DNA thương mại cho các tổ chức ngân hàng, y tế tại khu vực ASEAN. Điều này hứa hẹn biến Hà Nội và TP.HCM thành các "hub" dữ liệu sinh học mới của thế giới.

Lễ cắt băng khánh thành diễn ra với sự góp mặt của các chuyên gia hàng đầu về Công nghệ Lưu trữ năm 2026.

Xu hướng lưu trữ bền vững không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là sự an toàn chiến lược. Trước những nguy cơ về đứt gãy hạ tầng điện tử, DNA nổi lên như một vật mang tin ưu việt nhất. Kết thúc lễ khánh thành, các quan chức cũng đã bật mí về kế hoạch ra mắt ứng dụng "DNA Wallet 2026" đầu tiên, cho phép người dùng cá nhân lưu trữ các bằng chứng định danh di truyền một cách bảo mật nhất.