Bứt phá nhờ sự chấp nhận rộng rãi của người tiêu dùng

Trong ba tháng đầu năm 2026, nhu cầu đối với các sản phẩm thay thế thịt đã chứng kiến mức tăng trưởng 32% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo báo cáo từ Hội đồng Kinh tế Thực phẩm Tương lai, Thị trường Bột protein dế hữu cơ đã vươn lên dẫn đầu nhóm ngành entomophagy (ăn côn trùng) nhờ vào những cải tiến vượt bậc trong công nghệ xử lý hương vị và kết cấu.

Người tiêu dùng Gen Z và Alpha vào năm 2026 không còn xa lạ với việc sử dụng thực phẩm từ côn trùng. Các sản phẩm này giờ đây được coi là biểu tượng của phong cách sống hiện đại, thông minh và thân thiện với môi trường. Sự thay đổi trong tâm lý mua sắm này đã biến các kệ hàng siêu thị tại Châu Âu và Bắc Mỹ trở thành "địa bàn" thống trị của các loại bánh mì, pasta và sữa thực vật tăng cường protein dế.

Sức mạnh của mô hình "Nhà máy côn trùng theo chiều dọc"

Yếu tố cốt lõi thúc đẩy lợi nhuận kỷ lục của quý 1/2026 chính là việc ứng dụng rộng rãi các nhà máy côn trùng theo chiều dọc (Vertical Insect Factories). Đây là những hệ thống sản xuất khép kín được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép kiểm soát 100% môi trường sống, từ độ ẩm, nhiệt độ đến chu kỳ dinh dưỡng của dế mèn.

"Trong năm 2026, chúng tôi đã đạt được tỷ lệ chuyển đổi thức ăn thấp nhất lịch sử," Tiến sĩ Julian Hexton, Giám đốc Nghiên cứu tại Viện Công nghệ Sinh học FoodGen (Luân Đôn), cho biết trong buổi họp báo đầu tháng 4. "Để sản xuất 1kg bột dế chất lượng cao, chúng ta chỉ tốn chưa đầy 1,2kg thức ăn từ phế phẩm nông nghiệp tuần hoàn. Điều này đã kéo giá thành xuống mức tiệm cận với bột đậu nành, tạo lợi thế cạnh tranh khổng lồ."

Thực phẩm chức năng từ côn trùng: Mảnh đất màu mỡ

Một xu hướng nổi bật của năm 2026 là sự kết hợp giữa thực phẩm chức năng từ côn trùng và xu hướng dinh dưỡng cá nhân hóa cực hạn. Nhờ vào các ứng dụng quét sinh trắc học thời gian thực, người dùng năm 2026 có thể đặt hàng những loại bột dế được làm giàu thêm bằng vi lượng cụ thể để phù hợp với gen và mục tiêu sức khỏe của họ.

Ngành dược thực phẩm (nutraceuticals) cũng đã chứng minh sự tăng trưởng thần tốc. Các peptide chiết xuất từ dế đang được chứng minh có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ và hỗ trợ phục hồi cơ bắp vượt xa các nguồn whey protein truyền thống. Đây chính là "đòn bẩy" đưa bột dế thâm nhập vào các dòng thực phẩm cao cấp cho vận động viên và người cao tuổi.

Kinh tế thực phẩm tuần hoàn và mục tiêu Net Zero

Năm 2026 đánh dấu mốc quan trọng khi hầu hết các quốc gia thuộc G20 áp dụng thuế carbon đối với nguồn protein động vật có dấu chân carbon cao. Chuỗi cung ứng protein phát thải ròng bằng 0 của các doanh nghiệp dế đã trở thành "con cưng" của các quỹ đầu tư ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị).

Việc nuôi côn trùng tái tạo – sử dụng hoàn toàn năng lượng sạch và thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp được thu gom qua hệ thống robot – đã giúp giảm tới 95% lượng khí thải nhà kính so với chăn nuôi bò thịt truyền thống. Đây là thông tin cực kỳ quan trọng giúp các tập đoàn lớn đạt được mục tiêu trung hòa carbon trong năm 2026 này.

Dự báo triển vọng 9 tháng cuối năm 2026

Dựa trên kết quả bùng nổ của quý 1, các chuyên gia tài chính dự báo quy mô thị trường bột protein dế sẽ đạt mốc 18 tỷ USD vào cuối tháng 12/2026. Một làn sóng mua bán và sáp nhập (M&A) dự kiến sẽ nổ ra khi các "ông lớn" thực phẩm truyền thống tìm cách sở hữu các startup nắm giữ bằng sáng chế về công nghệ côn trùng 2026 (Entomo-tech).

Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, dẫn đầu bởi Việt Nam, Thái Lan và Hàn Quốc, dự kiến sẽ đóng góp khoảng 45% tổng sản lượng toàn cầu nhờ ưu thế về khí hậu và các khu công nghiệp côn trùng công nghệ cao mới được khánh thành đầu năm 2026.