Robot tự hành thông minh thế hệ mới đang thực hiện khảo sát quặng đa kim tại khu vực CCZ năm 2026.

Cuộc đua khoáng sản biển sâu 2026: Nhu cầu vượt ngưỡng

Trong báo cáo quý I/2026 của Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế (ISA), thị trường khoáng sản từ node kim loại biển sâu đã chứng kiến mức tăng trưởng doanh thu kỷ lục lên tới 24% so với cùng kỳ năm trước. Sự dịch chuyển mạnh mẽ từ khai khoáng đất liền sang đại dương không còn là dự báo, mà là thực tế đang diễn ra để bù đắp cho sự thiếu hụt Đồng, Coban và Niken trầm trọng.

Tiến sĩ Marcus Thorne, Chuyên gia cao cấp về địa chất đại dương, nhận định: "Năm 2026 là năm của sự giao thoa công nghệ. Các dự án hiện nay không chỉ tập trung vào sản lượng, mà còn ưu tiên tuyệt đối cho việc bảo tồn đa dạng sinh học đại dương nhờ các giải pháp AI và thu giữ trầm tích tức thời."

1. Siêu dự án Nauru Ocean Resources (NORI-2026)

Nằm tại vùng Clarion-Clipperton Zone (CCZ), NORI-2026 hiện là dự án tiên phong triển khai công nghệ hút node kim loại quy mô công nghiệp lớn nhất hành tinh. Hệ thống robot "Krayton-6" được vận hành vào tháng 2/2026 có khả năng khai thác ở độ sâu hơn 5.000m với tỷ lệ phát thải khí nhà kính bằng không, góp phần quan trọng vào lộ trình phát triển kinh tế xanh đại dương.

2. Liên minh Hydrovent Atlantic (Bắc Đại Tây Dương)

Tận dụng các khe nhiệt tại vùng trũng Đại Tây Dương, dự án này tập trung khai thác các sulfide đa kim giàu Vàng và Bạc. Điểm nhấn của năm 2026 chính là việc áp dụng công nghệ robot biển sâu không người lái 100%, cho phép điều khiển từ xa thông qua hệ thống cáp quang dưới đáy biển, giảm thiểu tối đa sự hiện diện của con người tại các hệ sinh thái nhạy cảm.

Hệ thống thu gom khoáng sản biển sâu được thiết kế để bảo vệ lớp trầm tích bề mặt.

3. Dự án "Pacific Cobalt Core" - Hợp tác Liên Thái Bình Dương

Với mục tiêu cung ứng 30% lượng Coban cần thiết cho thị trường xe điện toàn cầu vào cuối năm nay, dự án Pacific Cobalt Core đã chính thức vận hành tổ hợp tàu mẹ năng lượng Hydro. Đây là dự án mẫu về mô hình khai thác có trách nhiệm, nơi mỗi tấn khoáng sản khai thác được đều có "hộ chiếu số" truy xuất nguồn gốc minh bạch theo tiêu chuẩn ISA 2026.

Cơ chế kiểm soát môi trường và công nghệ đột phá

Một trong những điểm khác biệt của khai thác biển sâu 2026 chính là sự ra đời của khái niệm "vòng khai thác kín". Thay vì đưa toàn bộ trầm tích lên mặt nước, các máy khai thác thế hệ mới được trang bị hệ thống phân tách trực tiếp tại đáy biển. Điều này giúp ngăn chặn hoàn toàn sự hình thành của các đám mây bụi gây hại đến san hô và các loài sinh vật phù du.

Theo dữ liệu từ Abyss Deep News, ngân sách đầu tư cho các giải pháp năng lượng tái tạo 2026 tích hợp trong hoạt động hàng hải đã đạt mốc 14 tỷ USD. Các tàu thăm dò hiện nay chủ yếu vận hành bằng amoniac xanh hoặc pin hydro lỏng, đảm bảo không có bất kỳ tác động tiêu cực nào đến môi trường khí quyển phía trên.

4. DeepSea India Expedition - Chiến lược khoáng sản vùng khơi

Ấn Độ đã khẳng định vị thế cường quốc đại dương vào tháng 4/2026 khi kích hoạt thành công dự án thám hiểm và khai thác khoáng sản vùng khơi tại Trung Ấn Độ Dương. Với diện tích cấp phép lên tới hàng ngàn km2, dự án này không chỉ khai thác khoáng sản mà còn thực hiện chức năng giám sát khí hậu thông qua các trạm cảm biến đặt tại độ sâu 4.000m.

5. Global Sea-Loop (Vành đai hải trình khép kín)

Đây không chỉ là dự án khai thác mà còn là mạng lưới logisitics dưới nước lớn nhất hành tinh. Hệ thống vận tải bằng tàu ngầm chở hàng đã giúp giảm chi phí logisitics khoáng sản xuống 15% so với đầu năm 2025. Sự tham gia của công nghiệp 5.0 dưới nước đã biến quá trình này thành một chuỗi cung ứng hoàn toàn tự động hóa từ đáy biển tới nhà máy chế biến.

Trung tâm điều khiển kỹ thuật số giám sát các hoạt động khai thác tại London và Singapore.

Nhận định xu hướng nửa cuối năm 2026

Bước vào giai đoạn cuối năm 2026, thế giới sẽ chứng kiến sự chuyển dịch từ việc xin cấp phép thăm dò sang vận hành thương mại quy mô cực lớn. Các quốc gia sẽ tăng cường thiết lập các thỏa thuận "Đồng hành cùng đại dương" để đảm bảo an ninh khoáng sản quốc gia nhưng vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt khung pháp lý bảo vệ môi trường.

Abyss Deep News nhận định, khai khoáng biển sâu năm 2026 không còn là sự đánh đổi giữa môi trường và lợi nhuận. Thay vào đó, nó là một phần tất yếu của nền kinh tế xanh đại dương, nơi mà mọi hành động xâm phạm đến tầng đáy đại dương đều được giám sát thời gian thực bởi cộng đồng quốc tế.

Thực hiện: Ban biên tập Abyss Deep News – Cổng thông tin hàng đầu về Thám hiểm Đại dương thế kỷ 21.