Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu quý II/2026 đầy biến động, khối BRICS+ đã đạt được một bước tiến lịch sử trong nỗ lực tái định hình bản đồ tài chính quốc tế. Sự ra đời và đi vào vận hành thực tế của "Đồng tiền BRICS Unit" trong các hợp đồng dầu mỏ tương lai đang đặt ra thách thức chưa từng có đối với vị thế của đồng USD, đánh dấu kỷ nguyên của nền Kinh tế đa cực 2026.

Sự ra đời của BRICS Unit: Bước ngoặt thanh toán năng lượng

Tính đến tháng 4/2026, khối BRICS+ (hiện đã mở rộng lên 13 thành viên chính thức và hơn 20 đối tác đối thoại) đã chiếm tới 47% sản lượng dầu thô thế giới. Theo dữ liệu từ Hội đồng Tài chính BRICS, quý I năm 2026 ghi nhận lần đầu tiên tổng giá trị giao dịch dầu mỏ nội khối bằng các loại tiền tệ bản địa và đồng tiền chung mới vượt qua mốc 65% tổng kim ngạch.

Hệ thống BRICS Pay, tích hợp sâu với Nền tảng mBridge 2026, đã cho phép các quốc gia thành viên thanh toán các lô hàng dầu thô và khí đốt theo thời gian thực (real-time settlement) mà không cần đi qua hệ thống SWIFT. Điều này không chỉ giảm chi phí giao dịch xuống 40% mà còn bảo vệ các thành viên khỏi các lệnh trừng phạt tài chính từ phương Tây.

Tác động của "Phi đô la hóa 2026" đối với thị trường dầu mỏ

Chiến lược Phi đô la hóa 2026 không còn là lý thuyết mà đã trở thành hành động thực tiễn. Việc Saudi Arabia và UAE chính thức triển khai cơ chế niêm yết giá dầu song song bằng USD và đồng Unit từ đầu năm nay đã gây chấn động thị trường tài chính New York và London.

Sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia đang nỗ lực Đa dạng hóa dự trữ chiến lược để giảm thiểu rủi ro từ lạm phát nhập khẩu và các biến động chính trị tại Bắc Mỹ. Tại Diễn đàn Kinh tế Doha tháng 3/2026, các chuyên gia khẳng định rằng việc tích hợp tài chính của BRICS+ đang tạo ra một "lá chắn thép" cho các nền kinh tế đang phát triển.

"Chúng ta đang chứng kiến sự cáo chung của kỷ nguyên 'dầu mỏ bằng mọi giá chỉ tính theo đô la'. Hệ sinh thái BRICS Pay và đồng Unit được đảm bảo bằng giỏ tiền tệ cùng tài nguyên thiên nhiên đang tạo ra niềm tin ổn định hơn cho giới đầu tư năng lượng trong năm 2026."
- Dr. Alexei Mikhailov, Chuyên gia cao cấp về Tài chính địa chính trị.

Cơ chế mBridge 2026 và sức mạnh kỹ thuật

Nền tảng mBridge đã nâng cấp lên phiên bản 4.0 vào tháng 2/2026, hỗ trợ kết nối trực tiếp các CBDC (Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương) của Nga, Trung Quốc, Brazil và Ấn Độ với các thành viên mới ở Trung Đông. Hợp tác Nam-Nam 2026 không còn chỉ dựa trên hàng hóa trao đổi mà đã chuyển sang sự liên kết về hạ tầng công nghệ tài chính cốt lõi.

Thách thức và Phản ứng toàn cầu

Mặc dù có sự tiến bộ vượt bậc, khối BRICS+ vẫn đối mặt với những thách thức nội tại về mức độ biến động của một số loại tiền tệ thành viên và áp lực địa chính trị từ khối G7. Phía Mỹ và EU đã có những nỗ lực điều chỉnh lãi suất linh hoạt và đưa ra các đề nghị hợp tác năng lượng mới, nhưng sức hút của hệ thống Kinh tế đa cực 2026 dường như đang chiếm ưu thế.

Các báo cáo mới nhất tháng 4/2026 từ Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) cho thấy họ đã phân bổ hơn 45 tỷ USD cho các dự án hạ tầng xanh và kho cảng dầu mỏ được thanh toán hoàn toàn bằng nội tệ. Đây là một minh chứng sống động cho việc đồng Unit đang dần trở thành một loại tiền tệ dự trữ quốc tế tiềm năng.

Tầm nhìn và Nhận định cuối 2026

Từ nay đến cuối năm 2026, các chuyên gia của Geo-Risk Intel dự báo xu hướng phi đô la hóa sẽ tăng tốc mạnh mẽ hơn khi có thêm 3 quốc gia lớn tại khu vực Đông Nam Á dự kiến sẽ gia nhập hệ sinh thái BRICS Pay vào tháng 9 tới.

Sức ảnh hưởng của đồng tiền chung trong thanh toán dầu mỏ không chỉ đơn thuần là câu chuyện thương mại; nó là biểu tượng của sự phân chia lại quyền lực toàn cầu. Thế giới đang tiến dần tới một trật tự tài chính bền vững hơn, nơi sự đa dạng của các loại tiền tệ đóng vai trò là "chốt an toàn" cho nền kinh tế toàn cầu trước các cú sốc đơn lẻ. Năm 2026 sẽ được ghi nhớ như năm bản lề, khi trục tài chính dịch chuyển rõ rệt từ Tây sang Đông và Nam bán cầu.