Toàn cảnh bức tranh "khử carbon" tại Việt Nam đầu năm 2026

Trong quý I/2026, Việt Nam đã chứng kiến sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu đầu tư công nghệ xanh. Theo dữ liệu từ Tổng cục Thống kê môi trường cập nhật đến tháng 4/2026, lượng khí nhà kính phát thải đã giảm 12% so với cùng kỳ năm 2025, một con số ấn tượng cho thấy tác động trực tiếp của các cơ chế quản lý hạn ngạch phát thải mới.

Việc thị trường tín chỉ carbon Việt Nam 2026 vận hành ổn định trên sàn giao dịch trực tuyến đã thúc đẩy các doanh nghiệp trong ngành thép, xi măng và điện than tìm kiếm những giải pháp giảm phát thải triệt để hơn. Thay vì chỉ mua chứng chỉ bù đắp (offset), các "ông lớn" ngành công nghiệp đã bắt đầu đầu tư mạnh vào công nghiệp khử carbon, trọng tâm là các dự án CCS quy mô lớn.

Sức hút từ công nghệ thu giữ carbon (CCS) 2026

Đặc thù của công nghệ thu giữ carbon (CCS) năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc lọc khí thải tại nguồn mà đã tiến tới khả năng thương mại hóa dòng khí CO2 lỏng. Tại Việt Nam, mô hình thu giữ kết hợp sử dụng CO2 (CCUS) cho sản xuất bê tông xanh và tăng cường khai thác dầu (EOR) đã đạt được những mốc doanh thu thực tế.

Điểm đáng chú ý trong tháng 4/2026 là sự ra đời của các liên hợp bể chứa carbon địa chất tại các bể trầm tích cũ ngoài khơi thềm lục địa Việt Nam. Các bể chứa này dự kiến có sức chứa lên tới hàng tỷ tấn CO2, đủ để phục vụ cho không chỉ nhu cầu trong nước mà còn cung cấp dịch vụ lưu trữ carbon quốc tế cho các khu vực lân cận như Singapore hay Hàn Quốc.

Sàn giao dịch tín chỉ carbon 2026: CCS chiếm ưu thế về giá trị

Trong tháng này, giá tín chỉ carbon 2026 được niêm yết trên sàn giao dịch tập trung tại Hà Nội ghi nhận mức biến động nhẹ theo hướng tăng. Tín chỉ được tạo ra từ vận hành CCS thương mại luôn được định giá cao hơn so với tín chỉ từ trồng rừng khoảng 25-30% do tính bền vững và khả năng đo lường khí thải cực kỳ chính xác (MRV tự động bằng Blockchain và AI).

• Độ minh bạch cao: Toàn bộ dữ liệu thu giữ CO2 được đồng bộ theo thời gian thực về Bộ Tài nguyên và Môi trường.
• Tiêu chuẩn quốc tế: Các dự án CCS 2026 của Việt Nam đều tuân thủ khung ISO carbon mới nhất ban hành đầu năm nay.
• Sự tham gia của khối tài chính: Các ngân hàng xanh trong năm 2026 đã ưu tiên giải ngân cho doanh nghiệp có dự án lắp đặt module thu giữ carbon trực tiếp (DAC).

Thách thức và kỳ vọng nửa cuối năm 2026

Dù tiềm năng cực lớn, hành trình tiến tới Net Zero thông qua CCS vẫn còn một số rào cản cần vượt qua. Chi phí lắp đặt thiết bị ban đầu mặc dù đã giảm đáng kể so với 5 năm trước nhưng vẫn là con số không nhỏ đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Đồng thời, mạng lưới đường ống dẫn CO2 từ đất liền ra các điểm lưu trữ ngoài khơi vẫn đang trong quá trình hoàn thiện hạ tầng liên thông toàn quốc.

Theo Carbon Market VN, từ nay đến hết tháng 12/2026, Bộ Tài chính và Bộ Công thương sẽ tiếp tục rà soát các chính sách định giá carbon 2026 để điều chỉnh thuế carbon, nhằm khuyến khích hơn nữa các doanh nghiệp FDI đưa công nghệ khử carbon thế hệ mới vào Việt Nam. Sự bứt phá này không chỉ giúp đạt mục tiêu khí hậu mà còn tạo dựng lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh các quy định về biên giới carbon (CBAM) ngày càng siết chặt.