(Biophilic Design Daily) - Một cuộc chuyển dịch mang tính lịch sử đang diễn ra trong ngành xây dựng toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất về thị trường kiến trúc trong quý 2/2026, các nhóm vật liệu tái tạo hữu cơ đã vươn lên chiếm giữ 35% tổng giá trị thị phần trong phân khúc xây dựng cao cấp, khẳng định vị thế dẫn đầu của xu hướng Kiến trúc ưa sinh học 2026.

Bước ngoặt từ chính sách đến tiêu dùng thực tế

Số liệu thống kê tính đến hết tháng 3/2026 cho thấy doanh số của các dòng vật liệu như gạch bê tông gai dầu (hempcrete), vật liệu cách nhiệt từ sợi nấm (mycelium) và gỗ biến tính nhiệt đã tăng trưởng 120% so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng đột biến này không chỉ đến từ ý thức cộng đồng mà còn do các quy định mới về "Hạn ngạch Carbon công trình 2026" vừa có hiệu lực tại các đô thị lớn.

Theo báo cáo của Liên minh Xây dựng Bền vững (GCA), thị trường cao cấp năm 2026 đã từ bỏ dần khái niệm xa xỉ gắn liền với đá tự nhiên hay thép không gỉ. Thay vào đó, khái niệm "xa xỉ tái sinh" đang định hình lại thị trường. Những chủ nhân bất động sản hạng sang hiện nay sẵn sàng chi trả thêm 15-20% chi phí vật liệu để sở hữu không gian sống có khả năng "thở" và hấp thụ carbon trực tiếp từ không khí.

Vật liệu sinh học: Từ thí nghiệm đến đại trà

Điểm sáng đáng chú ý trong bức tranh thị trường nửa đầu năm 2026 là sự phổ biến của vật liệu cách nhiệt từ sợi nấm. Đây là loại vật liệu được nuôi cấy từ phụ phẩm nông nghiệp, có khả năng cách nhiệt và tiêu âm vượt trội so với bông khoáng truyền thống. Các nhà thầu lớn như VinConstruction và GreenLab Global đã ký kết các hợp đồng cung ứng chiến lược, đảm bảo nguồn cung cho hơn 40 dự án phức hợp xanh sẽ ra mắt trong năm nay.

"Chúng ta đang ở kỷ nguyên mà Kiến trúc tái sinh không còn là lựa chọn, mà là tiêu chuẩn bắt buộc. Các cấu trúc nhà cao tầng năm 2026 đang sử dụng polyme sinh học chiết xuất từ vỏ giáp xác để thay thế các loại keo hóa học độc hại trong sản xuất nội thất. Thị trường đang phản hồi cực kỳ tốt với những thay đổi mang tính cốt lõi này," - TS. KTS Lê Mạnh Hùng, Chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Vật liệu Tương lai nhận định.

Kinh tế tuần hoàn và các mô hình tài chính mới

Không chỉ dừng lại ở yếu tố sinh thái, sự trỗi dậy của vật liệu hữu cơ còn được hỗ trợ bởi các quỹ tín dụng xanh. Tại Việt Nam, từ tháng 1/2026, các dự án chứng minh được tỷ lệ sử dụng kinh tế tuần hoàn trong xây dựng đạt trên 40% sẽ được hưởng lãi suất vay ưu đãi đặc biệt 4.5%/năm. Điều này tạo đà cho các dòng sản phẩm như gạch bê tông gai dầu nhanh chóng phủ sóng tại các khu nghỉ dưỡng sinh thái dọc miền Trung.

Thị trường nửa đầu 2026 cũng chứng kiến sự sụt giảm nhu cầu rõ rệt đối với bê tông cốt thép truyền thống tại phân khúc cao cấp, với mức giảm 12% so với 2025. Thay vào đó, gỗ kỹ thuật (Mass Timber) kết hợp cùng hệ thống thực vật tích hợp đã trở thành biểu tượng của sự hiện đại và thịnh vượng.

Dự báo nửa cuối năm 2026

Các chuyên gia kinh tế dự báo, với đà tăng trưởng như hiện tại, thị phần vật liệu hữu cơ có thể đạt mốc 40-42% vào cuối năm 2026. Sự ra đời của các nhà máy sản xuất gốm sinh học quy mô lớn tại các tỉnh phía Nam dự kiến sẽ làm giảm giá thành vật liệu thêm 10%, giúp nhóm khách hàng trung lưu bắt đầu tiếp cận được với xu hướng này.

Bên cạnh đó, việc các tòa nhà văn phòng chuyển đổi sang mô hình Đa dạng sinh học trong thiết kế đô thị sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu về hệ thống tường sống (green wall) sử dụng giá thể bằng xơ dừa và vi sinh vật. Thị trường vật liệu xây dựng 2026 không còn chỉ bán "khối gạch", mà là bán một "hệ sinh thái tồn tại thực sự" bên trong các công trình kiến trúc.

Tổng kết xu hướng: Kiến trúc ưa sinh học 2026 không còn dừng lại ở mảng xanh trang trí. Đó là sự chuyển đổi tận gốc từ cấu trúc hạ tầng vật liệu hữu cơ có khả năng phân hủy hoặc tái tạo hoàn toàn, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành xây dựng có trách nhiệm và hiệu quả kinh tế bền vững.