Tính đến hết quý I/2026, thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam đang chứng kiến làn sóng chuyển dịch mạnh mẽ. Theo dữ liệu mới nhất từ hệ thống M&A Deal Tracker, dòng vốn FDI đang ưu tiên tuyệt đối cho các dự án quy mô lớn, đặc biệt là điện gió ngoài khơi và công nghệ lưu trữ năng lượng tích hợp.

Các dự án điện gió ngoài khơi đang trở thành mục tiêu săn đón hàng đầu của các quỹ đầu tư hạ tầng quốc tế trong tháng 4/2026. Ảnh minh họa.

1. Kỷ nguyên của những "Thương vụ M&A năng lượng nghìn tỷ 2026" từ điện gió ngoài khơi

Sự hoàn thiện của khung pháp lý về cấp phép không gian biển vào đầu năm 2026 đã kích hoạt hàng loạt thỏa thuận đã được đàm phán từ năm trước. Khác với giai đoạn mua gom các dự án nhỏ lẻ, M&A điện gió ngoài khơi 2026 hiện tập trung vào các liên minh chiến lược giữa các tập đoàn năng lượng nhà nước và các quỹ đầu tư tư nhân đến từ Bắc Âu và Nhật Bản.

Dữ liệu từ Deal Tracker ghi nhận giá trị giao dịch trung bình một dự án điện gió trong tháng 4/2026 đã tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. "Chúng tôi đang thấy sự tự tin rõ rệt từ nhà đầu tư ngoại khi Quy hoạch điện VIII thời kỳ 2026 đã bước vào giai đoạn thực thi cao điểm, đảm bảo lộ trình đấu nối rõ ràng," Tiến sĩ Trần Anh Quân, chuyên gia tư vấn chiến lược tại M&A Deal Tracker nhận định.

2. Tích hợp Lưu trữ năng lượng (BESS) - "Mảnh ghép" định giá dự án

Trong bối cảnh hệ thống lưới điện quốc gia cần sự ổn định, các dự án năng lượng tái tạo thuần túy không còn là ưu tiên số một. Xu hướng mới của tháng 4/2026 là việc các nhà đầu tư chủ động săn lùng các dự án hiện hữu có khả năng nâng cấp lên hệ thống Lưu trữ năng lượng BESS 2026.

Việc tích hợp pin lưu trữ không chỉ giúp giải quyết bài toán nghẽn mạch mà còn tăng định giá tài sản lên đáng kể khi tham gia thị trường điện cạnh tranh. Các thương vụ M&A theo mô hình "Renewable + Storage" đang chiếm khoảng 30% tổng số giao dịch năng lượng xanh trong quý vừa qua.

Công nghệ lưu trữ năng lượng (BESS) là yếu tố quyết định định giá trong các thương vụ M&A năng lượng năm 2026.

3. Tác động của Thỏa thuận PPA trực tiếp (DPPA) tới dòng vốn ngoại

Kể từ khi cơ chế Thỏa thuận PPA trực tiếp 2026 đi vào vận hành ổn định, các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) đã thay đổi chiến thuật. Thay vì đi mua chứng chỉ giảm phát thải lẻ tẻ, họ chọn cách mua đứt hoặc sở hữu cổ phần chi phối tại các trang trại điện mặt trời và điện gió để tự cung ứng điện cho chuỗi sản xuất tại Việt Nam.

Đây là xu hướng "M&A tự cung tự cấp" nhằm đảm bảo tiêu chuẩn Net Zero mà EU và Hoa Kỳ thắt chặt trong quý II/2026. Các nhà máy dệt may và linh kiện điện tử tại khu vực miền Trung đang là các đơn vị hăng hái nhất trong việc thâu tóm các dự án năng lượng quy mô vừa tại địa phương.

4. Chuyển dịch từ nhà đầu tư tư nhân trong nước sang các quỹ Infrastructure Funds

Năm 2026 chứng kiến sự thoái vốn của nhiều tập đoàn kinh tế đa ngành trong nước để thu hồi dòng tiền, tập trung vào lĩnh vực kinh doanh cốt lõi. Đây là cơ hội vàng cho các quỹ đầu tư hạ tầng quốc tế (Infrastructure Funds) có tiềm lực vốn rẻ và tầm nhìn dài hạn 20-25 năm.

"Thị trường đang trải qua một giai đoạn 'thay máu' lành mạnh. Những chủ đầu tư non trẻ đang chuyển giao dự án cho các tay chơi chuyên nghiệp quốc tế. Điều này không chỉ giúp hoàn thiện dự án mà còn nâng cao chuẩn mực vận hành theo chuẩn ESG 2026 toàn cầu," theo báo cáo từ M&A Deal Tracker Research.

5. Cú hích từ thị trường tín chỉ carbon nội địa

Sự vận hành chính thức của sàn giao dịch tín chỉ carbon Việt Nam vào giữa năm 2026 đã bổ sung một nguồn thu đáng kể cho các dự án M&A năng lượng tái tạo 2026. Hiện nay, bên mua không chỉ nhìn vào doanh thu từ bán điện (Feed-in Tariff hoặc PPA) mà còn tính toán rất kỹ dòng tiền từ việc bán tín chỉ carbon.

Ước tính, việc cộng dồn doanh thu từ carbon đã tăng tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) của các dự án năng lượng xanh thêm khoảng 3-5%, biến những dự án tưởng chừng "khó tiêu hóa" trong giai đoạn 2024-2025 trở nên vô cùng hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư 2026.

Lưới điện thông minh và thị trường Carbon nội địa là xung lực cho M&A bền vững.