Bước vào quý 2 năm 2026, bức tranh kinh tế toàn cầu không còn xem phát triển bền vững là một "lựa chọn" hay nỗ lực CSR tự nguyện. Kể từ ngày 01/04/2026, các chuẩn mực báo cáo tài chính liên quan đến tính bền vững (IFRS S1 và S2) đã chính thức được áp dụng bắt buộc đối với nhóm doanh nghiệp niêm yết và các đơn vị thuộc chuỗi cung ứng quốc tế. Tại ESG Consultant, chúng tôi nhận thấy sự thay đổi mang tính hệ thống trong cách các tập đoàn vận hành và minh bạch hóa dòng vốn xanh.

1. Bước ngoặt tháng 4/2026: IFRS S1 và S2 trở thành chuẩn mực bắt buộc

Trong tháng 4/2026 này, cơ quan quản lý tại nhiều thị trường trọng điểm bao gồm ASEAN, EU và Hoa Kỳ đã thống nhất việc tích hợp hoàn toàn Báo cáo IFRS S1 S2 năm 2026 vào hồ sơ tài chính thường niên. Điều này có nghĩa là mọi dữ liệu về rủi ro khí hậu hiện phải được đối xử với tính chính xác tương đương dữ liệu kế toán.

IFRS S1 yêu cầu doanh nghiệp công bố mọi thông tin về các rủi ro và cơ hội liên quan đến tính bền vững có thể ảnh hưởng đến dòng tiền của họ. Trong khi đó, IFRS S2 tập trung cụ thể vào biến đổi khí hậu, buộc các đơn vị phải minh bạch lộ trình trung hòa carbon và cách họ ứng phó với các kịch bản cực đoan về nhiệt độ trong năm 2026.

2. Kiểm kê khí nhà kính ISO 14064:2026: Trọng tâm của mọi báo cáo

Không thể có một báo cáo IFRS chuẩn chỉnh nếu thiếu dữ liệu nền tảng về phát thải. Việc áp dụng tiêu chuẩn Kiểm kê khí nhà kính ISO 14064:2026 đã trở thành yêu cầu tiên quyết cho các doanh nghiệp trong quý này. So với các phiên bản cũ, phiên bản 2026 chú trọng hơn vào tính định lượng thực tế thay vì các ước tính dựa trên bình quân ngành.

Các doanh nghiệp cần hoàn thành kiểm kê phát thải tại nguồn ngay trong 6 tháng đầu năm để kịp chuẩn bị cho kỳ báo cáo soát xét bán niên. Điều này bao gồm cả việc xác định hệ số phát thải thực tế từ mạng lưới cung ứng – một thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp chưa số hóa hệ thống ESG.

"Đến năm 2026, dữ liệu carbon không còn là một con số đính kèm, nó chính là tài sản hữu hình trên bảng cân đối kế toán của mỗi tập đoàn dẫn dắt thị trường."

3. Quy định CBAM 2026 và tác động trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu

Tháng 4/2026 đánh dấu giai đoạn vận hành mở rộng của Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Không còn giới hạn ở các ngành như thép, xi măng, hay phân bón, Quy định CBAM giai đoạn 2026 đã bắt đầu áp thuế carbon lên cả các linh kiện điện tử và hàng may mặc cao cấp xuất khẩu sang châu Âu.

Doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực kép: vừa phải đảm bảo Giảm phát thải phạm vi 3 (Scope 3), vừa phải chứng minh được giá trị carbon đã nộp tại nước sở tại để tránh tình trạng đánh thuế hai lần. Đây là lúc việc đầu tư vào các dự án giảm phát thải nội bộ trở nên kinh tế hơn bao giờ hết.

4. Vai trò của Tín chỉ carbon chất lượng cao trong cấu trúc tài chính mới

Một trong những điểm mới nhất trong hướng dẫn IFRS S2 tháng 4/2026 là cách phân loại tín chỉ carbon. Hiện nay, các nhà đầu tư chỉ chấp nhận Tín chỉ carbon chất lượng cao (CCP) được chứng thực qua các nền tảng minh bạch.

Doanh nghiệp không thể chỉ đơn thuần mua bù đắp để tuyên bố Net-Zero. Họ phải giải trình rõ ràng tỷ lệ giảm phát thải tuyệt đối so với tỷ lệ bù đắp. Tại ESG Consultant, chúng tôi đang hỗ trợ các đối tác thực hiện Token hóa tín chỉ carbon 2026 nhằm tăng tính thanh khoản và giúp việc ghi nhận vào báo cáo tài chính trở nên mượt mà, chống lại mọi nghi ngại về 'tẩy xanh' (greenwashing).

5. Chiến lược tuân thủ cho doanh nghiệp trong quý 2 năm 2026

Để duy trì lợi thế cạnh tranh, ESG Consultant khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện 3 bước cấp thiết ngay từ bây giờ:

• Chuyển đổi số ESG 2026: Tích hợp các phần mềm đo lường IoT để thu thập dữ liệu năng lượng thời gian thực.
• Tái cấu trúc chuỗi cung ứng: Sàng lọc các nhà cung cấp dựa trên chứng chỉ ISO 14064 và lộ trình giảm phát thải cam kết.
• Xây dựng tài chính xanh: Sử dụng các báo cáo ESG đạt chuẩn IFRS để tiếp cận các khoản vay xanh (Green Loans) với lãi suất ưu đãi chỉ dành cho nhóm dẫn đầu về chỉ số bền vững.

Khép lại quý đầu tiên của năm 2026, những biến động về chính sách đang thanh lọc thị trường một cách mạnh mẽ. Chỉ những đơn vị sẵn sàng về dữ liệu, quyết liệt trong chuyển đổi mới có thể vững vàng bước qua ngưỡng cửa của các tiêu chuẩn IFRS mới nhất này.