Kỷ nguyên mới của thị trường carbon nội địa Việt Nam

Báo cáo tổng kết quý I/2026 từ Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy, tổng lượng tín chỉ carbon giao dịch trên sàn tập trung đạt mức kỷ lục 45 triệu tấn CO2 tương đương. Với mức giá dao động ổn định từ 18 - 28 USD/tấn, tổng giá trị giao dịch đã chính thức vượt ngưỡng 1,1 tỷ USD chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026.

Khác với giai đoạn thử nghiệm trước đây, thị trường carbon nội địa Việt Nam năm 2026 chứng kiến sự tham gia đa dạng của các "ông lớn" trong ngành thép, xi măng và dệt may - những đơn vị đang chịu áp lực từ cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU. Việc chủ động thu mua tín chỉ trong nước không chỉ giúp các doanh nghiệp nội giảm thiểu chi phí thuế xuất khẩu mà còn thúc đẩy dòng vốn tái đầu tư vào các dự án giảm phát thải.

Hái quả ngọt từ "vàng xanh" và năng lượng sạch

Lâm nghiệp tiếp tục là ngành hưởng lợi trực tiếp lớn nhất. Các dự án tín chỉ carbon rừng (REDD+) tại khu vực Tây Nguyên và Bắc Trung Bộ đã giải ngân hơn 400 triệu USD tiền bán tín chỉ trong nửa đầu tháng 4/2026. Đây là nguồn lực tài chính quý báu để các cộng đồng địa phương bảo vệ rừng và phát triển sinh kế bền vững.

Công nghệ blockchain và sự minh bạch trong tài chính xanh 2026

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của sàn giao dịch tín chỉ carbon Việt Nam 2026 là việc áp dụng toàn diện công nghệ blockchain vào quản lý định danh tín chỉ. Điều này loại bỏ hoàn toàn tình trạng tính toán kép (double counting) và đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối theo tiêu chuẩn quốc tế.

Ông Trần Vinh Quang, chuyên gia cao cấp về Tài chính xanh 2026, nhận định: "Năm 2026 là thời điểm vàng khi các khung pháp lý đã hoàn thiện đồng bộ. Việc số hóa các dự án carbon giúp Việt Nam kết nối liên thông với các thị trường khu vực như Singapore và Nhật Bản, mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt bán tín chỉ với mức giá cạnh tranh quốc tế."

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tiên phong cũng đã bắt đầu tích hợp công nghệ thu giữ carbon (CCUS) vào quy trình sản xuất. Dù mức chi phí đầu tư ban đầu cao, nhưng bù lại, các dự án này được nhà nước cấp chứng chỉ carbon đặc thù với hệ số quy đổi ưu đãi, tạo đà thu hút vốn FDI xanh mạnh mẽ trong năm 2026.

Thách thức và định hướng cho giai đoạn tiếp theo của năm 2026

Dù ghi nhận doanh thu tỷ USD, nhưng bài toán về nâng cao năng lực thẩm định cho đội ngũ nhân sự trong nước vẫn là ưu tiên hàng đầu trong quý II/2026. Để duy trì sức hút, chính phủ dự kiến sẽ ban hành thêm các quy định về ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp sở hữu tỷ lệ tự nguyện cắt giảm phát thải cao hơn cam kết (Net Zero 2050 Việt Nam).

Xu hướng giao dịch trong các tháng tới của năm 2026 dự báo sẽ dịch chuyển mạnh về phía "tín chỉ xanh dương" (blue carbon) từ các hệ sinh thái rừng ngập mặn và bảo tồn biển. Đây là lĩnh vực còn rất nhiều tiềm năng mà Việt Nam đang nắm giữ lợi thế tự nhiên to lớn.