Năm 2026 chứng kiến bước ngoặt lớn trong quản trị thuế của các tập đoàn FDI tại Việt Nam.

Toàn cảnh thực thi Pillar Two và Thuế suất bổ sung nội địa (QDMTT)

Báo cáo mới nhất tháng 4/2026 từ Bộ Tài chính cho thấy, hệ thống khai báo và nộp Thuế suất bổ sung nội địa (QDMTT) đã đi vào vận hành ổn định sau các kỳ quyết toán thuế đầu tiên của năm. Việc áp dụng mức thuế 15% đã mang lại nguồn thu ngân sách quan trọng, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức về giữ chân các dòng vốn lớn.

Theo dữ liệu tổng hợp từ Tổng cục Thuế, tính đến trung tuần tháng 4/2026, hơn 120 tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất trên 750 triệu Euro đã hoàn tất báo cáo lợi nhuận quốc gia (CbCR) theo chuẩn mực Tuân thủ BEPS 2.0. Điều này khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận theo tiêu chuẩn của OECD.

Chiến lược "Ưu đãi đầu tư thế hệ mới": Chìa khóa cho năm 2026

Khi các ưu đãi về miễn, giảm thuế (tax holidays) không còn phát huy tác dụng trực tiếp đối với các đối tượng thuộc phạm vi áp dụng của Pillar Two OECD, Chính phủ Việt Nam đã triển khai thành công lộ trình chuyển dịch sang Ưu đãi đầu tư thế hệ mới.

Nghiên cứu về Chuyển dịch dòng vốn FDI 2026 chỉ ra rằng, các tập đoàn như Samsung, LG, hay Intel đã tái cấu trúc danh mục đầu tư tại Việt Nam để tận dụng tối đa các Quỹ hỗ trợ đầu tư mới thành lập. Thay vì tập trung vào lợi ích thuế trực tiếp, họ chuyển sang chiến lược gia tăng hàm lượng giá trị trong chuỗi cung ứng địa phương để nhận các hỗ trợ bằng tiền mặt hoặc tín dụng đầu tư (Investments Tax Credits).

Dịch vụ tư vấn thuế và pháp lý tăng trưởng mạnh trong bối cảnh thực thi Thuế tối thiểu toàn cầu.

Quản trị rủi ro thông qua Quản trị thuế số hóa

Một xu hướng không thể đảo ngược trong năm 2026 là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào Quản trị thuế số hóa. Các doanh nghiệp đa quốc gia tại Việt Nam hiện nay đang sử dụng các hệ thống ERP thế hệ mới, cho phép đồng bộ hóa dữ liệu tài chính với hệ thống kiểm soát của cơ quan quản lý theo thời gian thực.

• Tối ưu hóa báo cáo Pillar Two: Tự động tính toán mức thuế suất thực tế (ETR) tại từng địa bàn kinh doanh để tránh rủi ro bị truy thu thuế bổ sung tại nước đi đầu tư.
• Minh bạch hóa dòng tiền: Đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về công khai tài chính mà cơ quan thuế Việt Nam áp dụng từ đầu năm 2026.
• Kiểm toán trực tuyến: Hơn 80% quy trình thanh tra thuế đối với doanh nghiệp lớn trong quý I/2026 được thực hiện gián tiếp thông qua phân tích dữ liệu tập trung.

Sự tích hợp giữa pháp luật và công nghệ là tiêu chuẩn mới của năm 2026.

Nhận định xu hướng và lời khuyên cho quý còn lại của năm 2026

Sự thay đổi của dòng chảy pháp lý đòi hỏi các CFO và trưởng phòng pháp chế (General Counsel) phải có tầm nhìn chiến lược hơn. Không đơn thuần là việc nộp thêm tiền thuế, Chiến lược thuế doanh nghiệp đa quốc gia năm 2026 cần tập trung vào các trụ cột sau:

1. Tái thẩm định cấu trúc sở hữu: Đánh giá lại mô hình Holding và vị trí các thực thể pháp lý tại Việt Nam để hạn chế tác động tiêu cực từ quy tắc gộp thu nhập (IIR).
2. Tham vấn sớm chính sách hỗ trợ: Các tập đoàn nên tích cực tham gia đối thoại với Ban chỉ đạo thực thi Thuế tối thiểu toàn cầu của Chính phủ để kịp thời phản hồi về các rào cản kỹ thuật khi nhận các gói ưu đãi mới.
3. Đào tạo nguồn lực nội bộ: Kiến thức về Pillar Two giờ đây là bắt buộc cho bộ phận kế toán và kiểm soát nội bộ.