Trong bối cảnh lạm phát quý 1/2026 đang được kiểm soát hiệu quả ở mức 3,8%, giới chuyên gia và các định chế tài chính lớn tại Việt Nam đều đưa ra nhận định chung: Ngân hàng Trung ương sẽ bắt đầu một chu kỳ giảm lãi suất điều hành 2026 kể từ đầu quý 3. Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm hỗ trợ tăng trưởng GDP 2026 và khơi thông dòng vốn chảy vào khu vực tiêu dùng cuối năm.

Dòng vốn dự kiến sẽ chảy mạnh vào thị trường từ quý 3/2026 nhờ điều chỉnh lãi suất - Ảnh: Macro Economics

Bức tranh vĩ mô quý 2/2026: Dư địa giảm lãi suất đang mở rộng

Tính đến giữa tháng 4/2026, thị trường tài chính đang chứng kiến những tín hiệu tích cực từ môi trường kinh tế vĩ mô 2026. Theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Thống kê vừa công bố trong báo cáo kỳ 1 tháng 4, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) đạt mức tăng trưởng 7,2%, nhưng tốc độ bán lẻ hàng hóa vẫn duy trì ở mức thận trọng, tăng 8,5% so với cùng kỳ – thấp hơn so với kỳ vọng ban đầu.

Sự sụt giảm áp lực từ đồng USD trên thị trường quốc tế đã giúp tỷ giá hối đoái tại Việt Nam ổn định hơn trong giai đoạn từ đầu năm 2026 đến nay. Đây chính là tiền đề quan trọng giúp nhà điều hành có thêm không gian để nới lỏng chính sách tiền tệ. Theo nhận định từ các chuyên gia tại Macro Economics, mục tiêu ưu tiên hiện nay không còn là "phòng thủ" trước lạm phát, mà chuyển sang giai đoạn "tấn công" bằng cách kích cầu tiêu dùng nội địa thông qua kênh lãi suất rẻ.

Kịch bản hạ lãi suất: 0,25 - 0,5 điểm phần trăm là khả thi

TS. Nguyễn Minh Triết, Chuyên gia phân tích chiến lược tại Diễn đàn Tài chính Quốc gia 2026, nhận định: "Quý 3 là thời điểm chín muồi. Chúng tôi dự báo các loại lãi suất điều hành bao gồm lãi suất tái chiết khấu và tái cấp vốn có thể được điều chỉnh giảm khoảng 25-50 điểm cơ bản. Việc hạ lãi suất ở thời điểm này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, khiến lãi suất huy động và cho vay tại các ngân hàng thương mại giảm theo, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vay mua nhà, mua sắm vật dụng gia đình vào mùa cao điểm cuối năm."

Việc điều chỉnh này còn dựa trên xu hướng chung của các Ngân hàng Trung ương lớn trên thế giới trong tháng 4/2026. Khi Fed và ECB bắt đầu lộ trình cắt giảm lãi suất mạnh mẽ hơn để cứu vãn tăng trưởng trì trệ, áp lực lạm phát 2026 nhập khẩu tại Việt Nam đã giảm đáng kể.

Thúc đẩy "Tín dụng xanh và bền vững" làm đòn bẩy

Điểm khác biệt trong chiến dịch hạ lãi suất năm 2026 là sự tập trung vào dòng vốn có mục tiêu. Không chỉ là nới lỏng diện rộng, Chính phủ và Ngân hàng Trung ương đang hướng dòng vốn rẻ vào các gói tín dụng xanh và bền vững. Đây là một phần của chiến lược quốc gia 2026 nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế xanh.

Sức mua từ thị trường nội địa kỳ vọng bùng nổ cuối 2026 - Ảnh: Macro Economics

Người tiêu dùng khi mua sắm các thiết bị tiết kiệm năng lượng, xe điện hoặc vay vốn cải tạo nhà ở theo tiêu chuẩn bền vững sẽ được hưởng mức lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1-1,5% so với mặt bằng chung. Điều này không chỉ giúp hạ lãi suất quý 3/2026 mang ý nghĩa cứu trợ ngắn hạn mà còn kiến tạo một hệ sinh thái tiêu dùng thông minh và bảo vệ môi trường cho tương lai.

Áp lực lạm phát 2026 vẫn cần sự giám sát chặt chẽ

Mặc dù dư địa cho chính sách tiền tệ mở rộng đang lớn dần, nhưng giới phân tích cũng cảnh báo về những rủi ro hiện hữu. Giá hàng hóa thế giới, đặc biệt là năng lượng và lương thực, vẫn tiềm ẩn nhiều biến số bất ngờ trong 6 tháng cuối năm 2026 do các xung đột địa chính trị chưa có dấu hiệu chấm dứt hoàn toàn.

Chỉ số CPI 2026 dù đang trong tầm kiểm soát nhưng vẫn chịu sức ép từ chi phí vận tải và logisitic tăng cao trong quý 1. Do đó, lộ trình giảm lãi suất sẽ được thực hiện thận trọng, có thể chia thành nhiều đợt nhỏ để thăm dò phản ứng của thị trường và sức mua.

Dự báo xu hướng cuối năm: Tín hiệu khởi sắc cho hệ thống ngân hàng

Khi lãi suất điều hành giảm nhiệt, thanh khoản hệ thống ngân hàng trong quý 3/2026 dự kiến sẽ dư thừa hơn. Điều này buộc các nhà băng phải tích cực giải ngân thông qua các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp và kích cầu khách hàng cá nhân. Sự phối hợp giữa Chính sách tiền tệ thích ứng 2026 và chính sách tài khóa mở rộng (miễn giảm thuế VAT 2% có thể kéo dài đến hết 2026) được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích kép".

Giao dịch tại các ngân hàng thương mại được số hóa tối đa trong năm 2026 - Ảnh: Macro Economics