(A&T) - Bước sang quý II năm 2026, ngành hàng không khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến một cuộc đua khốc liệt về chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh các quy định từ ICAO bắt đầu thắt chặt từ đầu năm 2026, Vietnam Airlines đã thực hiện một bước đi mang tính chiến lược khi hoàn tất lộ trình sử dụng SAF (Sustainable Aviation Fuel) trên toàn bộ các chuyến bay quốc tế dài, khẳng định vị thế dẫn đầu trong mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Lộ trình SAF 2026 và sức ép kinh tế từ thị trường xanh

Tháng 4/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi thị trường nhiên liệu bay toàn cầu ghi nhận mức thâm nhập của nhiên liệu bay bền vững SAF 2026 đạt mức 4,5% tổng sản lượng tiêu thụ hàng không khu vực, tăng mạnh so với năm trước. Vietnam Airlines, với Chiến lược ESG hàng không 2026 vừa được công bố, đã cam kết tăng tỷ lệ trộn SAF lên ít nhất 10% cho các tuyến bay đến Châu Âu và Bắc Mỹ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn giảm carbon khắt khe từ Liên minh Châu Âu (EU).

Theo các chuyên gia kinh tế tại Diễn đàn Kinh tế Hàng không Đông Nam Á diễn ra vào tháng 3/2026, giá SAF dù vẫn cao hơn nhiên liệu hóa thạch truyền thống (Jet A1) khoảng 1,8 lần, nhưng chi phí tín chỉ carbon hàng không tăng vọt đã khiến việc sử dụng SAF trở thành bài toán bắt buộc. Vietnam Airlines đã nhanh chóng ký kết hợp đồng cung ứng dài hạn với các nhà sản xuất SAF tại khu vực và các tập đoàn dầu khí trong nước để ổn định nguồn cung đến cuối năm 2028.

Hợp tác quốc tế và hạ tầng SAF tại Việt Nam

Một điểm nhấn quan trọng trong năm 2026 là việc hoàn thiện các dự án Đầu tư cơ sở hạ tầng SAF tại Việt Nam. Cụ thể, hệ thống bồn chứa và hạ tầng pha trộn chuyên biệt tại hai cụm sân bay Nội Bài (HAN) và Tân Sơn Nhất (SGN) đã đi vào vận hành ổn định từ Quý I/2026. Đây là thành quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Hãng hàng không quốc gia Việt Nam và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cùng sự hỗ trợ công nghệ từ các đối tác Airbus và Rolls-Royce.

Số liệu mới nhất từ báo cáo quý của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cập nhật tháng 4/2026 cho thấy, Vietnam Airlines hiện là một trong ba hãng bay duy nhất tại Đông Nam Á đạt tỷ lệ sử dụng SAF trên 3% tổng nhiên liệu tiêu thụ cho đội tàu bay thân rộng. Thành tích này không chỉ giúp giảm 70% lượng phát thải carbon so với nhiên liệu hóa thạch mà còn gia tăng đáng kể uy tín của thương hiệu "Bông sen vàng" trong mắt khách hàng doanh nghiệp - nhóm khách hàng đang ưu tiên Vận tải hàng không xanh Đông Nam Á trong chuỗi cung ứng toàn cầu của họ.

Bài toán tài chính: Giữa trách nhiệm và lợi nhuận

Dù dẫn đầu về xu hướng, Vietnam Airlines cũng đang đối mặt với những thách thức kinh tế thực tế năm 2026. Với giá dầu thô biến động trong khoảng 80-85 USD/thùng vào giữa năm 2026, mức chênh lệch với SAF vẫn là gánh nặng lớn lên bảng cân đối kế toán. Tuy nhiên, bằng cách áp dụng Giá nhiên liệu bay SAF 2026 linh hoạt thông qua mô hình "hỗ trợ xanh" – nơi hành khách tự nguyện đóng góp 1-3 USD cho mỗi ghế để mua SAF – hãng đã bù đắp được khoảng 15% chi phí chênh lệch trong quý đầu năm nay.

Nhận định xu hướng Kinh tế Hàng không nửa cuối 2026

Theo dự báo của Aviation & Trade, từ nay đến hết năm 2026, xu hướng "Phi thực hóa carbon" (Decarbonization) sẽ tiếp tục là kim chỉ nam cho mọi chiến lược tăng trưởng hàng không. Vietnam Airlines dự kiến sẽ ký kết thêm các thỏa thuận mua bán rác thải hữu cơ nội địa để chuyển hóa thành nguyên liệu thô sản xuất SAF trong nước, nhằm tối ưu hóa chi phí logistics hàng không bền vững.

Các hãng hàng không khác tại Việt Nam như Vietjet hay Bamboo Airways cũng được kỳ vọng sẽ công bố những lộ trình SAF tương tự trong nửa cuối năm 2026 để duy trì năng lực cạnh tranh quốc tế. Việc đầu tư vào Công nghệ động cơ xanh 2026 cũng sẽ trở thành một phần trong cuộc chạy đua đổi mới đội tàu bay, nơi các động cơ thế hệ mới tiết kiệm nhiên liệu hơn và hoàn toàn tương thích với 100% SAF (Unblended) đang bắt đầu được thử nghiệm rộng rãi trên các đường bay ngắn nội địa.