Thị trường Trái phiếu xanh 2026 tại ASEAN: Việt Nam bứt phá với tổng giá trị phát hành 15 tỷ USD
Thứ Tư, ngày 15 tháng 4 năm 2026 | Tạp chí Sustainable Finance
Bối cảnh thị trường ASEAN 2026: Vốn xanh chiếm lĩnh ưu thế
Bước sang năm 2026, khái niệm Tài chính bền vững ASEAN đã không còn là một mục tiêu xa vời mà đã trở thành kim chỉ nam cho các giao dịch vốn xuyên biên giới. Theo báo cáo cập nhật nhất tháng 4/2026 của ADB, tổng khối lượng trái phiếu bền vững trong khối ASEAN đạt ngưỡng 280 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm ngoái.
Lý do chính của sự bùng nổ này đến từ việc áp dụng đồng bộ Khung Phân loại Xanh ASEAN (Version 3) vừa được hoàn thiện vào đầu năm 2026, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và tổ chức tài chính dễ dàng định danh dự án. Đặc biệt, thị trường trái phiếu xanh đã tách khỏi nhóm "ngách" để trở thành lựa chọn ưu tiên của các quỹ hưu bổng và quỹ bảo hiểm nhờ tính thanh khoản cao và sự ổn định dài hạn.
Việt Nam: Con số 15 tỷ USD và cú hích từ cơ chế chuyển dịch năng lượng
Trong bức tranh chung của khu vực, Thị trường vốn Việt Nam 2026 gây bất ngờ lớn khi vượt qua Philippines và tiệm cận quy mô của Indonesia trong lĩnh vực phát hành công cụ nợ xanh. Con số 15 tỷ USD được tổng hợp từ danh mục dự án năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng logistics ít phát thải.
Thống kê trong quý I/2026 cho thấy, cơ cấu phát hành có sự thay đổi rõ rệt:
- Năng lượng tái tạo (65%): Chủ yếu tập trung vào các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn tại Bình Thuận và Trà Vinh theo định hướng của Quy hoạch điện VIII thời kỳ 2026-2030.
- Hạ tầng giao thông xanh (20%): Trái phiếu tài trợ cho hệ thống Metro và các tuyến xe buýt điện đô thị.
- Công nghiệp sạch (15%): Chuyển đổi mô hình sản xuất của các khu công nghiệp sinh thái nhằm đáp ứng rào cản thuế carbon quốc tế.
Dấu ấn từ chính sách và Khung pháp lý năm 2026
Sự bứt phá của Việt Nam không đến một cách ngẫu nhiên. Đây là kết quả của việc triển khai đồng bộ lộ trình bắt buộc báo cáo ESG doanh nghiệp 2026 đối với tất cả các công ty niêm yết trên HOSE và HNX từ đầu tháng 1. Đồng thời, sàn giao dịch tín chỉ carbon 2026 nội địa đã vận hành chính thức từ quý I, tạo ra mối liên kết trực tiếp giữa việc giảm phát thải và chi phí huy động vốn xanh.
Nhận định chuyên gia:
"Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình từ nhận thức sang hành động thực tế. Việc Việt Nam đạt 15 tỷ USD trái phiếu xanh cho thấy niềm tin tuyệt đối của các nhà đầu tư vào tính minh bạch của thị trường. Hiện nay, lợi suất trái phiếu xanh Việt Nam đang cạnh tranh rất tốt nhờ các cơ chế hỗ trợ thuế phí vừa được Bộ Tài chính ban hành tháng 2/2026." - TS. Trần Minh Green, Giám đốc Chiến lược Tài chính tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Xanh ASEAN.
Thách thức và Xu hướng nửa cuối năm 2026
Mặc dù tăng trưởng vượt bậc, thị trường vẫn đối mặt với những thách thức nhất định. Quy định về "tẩy xanh" (greenwashing) đang trở nên nghiêm ngặt hơn trên toàn cầu, đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải duy trì các tiêu chuẩn báo cáo nghiêm túc theo chuẩn ISSB (vốn đã được áp dụng toàn phần tại Việt Nam từ đầu năm 2026).
Trong tương lai, xu hướng vốn xanh dự kiến sẽ không chỉ dừng lại ở trái phiếu Chính phủ hay các tập đoàn lớn mà sẽ lan tỏa mạnh mẽ sang khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) thông qua các nền tảng cho vay ngang hàng bền vững (Green P2P Lending).
Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm xanh trong nước dự báo, đến cuối năm 2026, con số 15 tỷ USD có thể nâng lên mốc 18-20 tỷ USD nếu lộ trình thực hiện Chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) tiếp tục được giải ngân mạnh mẽ theo cam kết. Việt Nam hiện không chỉ là một quốc gia tham gia thị trường mà đang dần trở thành hình mẫu điều phối tài chính bền vững cho các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á.