Bước vào quý 2 năm 2026, ngành công nghiệp xuất bản thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang chứng kiến một cuộc cách mạng mang tính lịch sử. Không còn là những khẩu hiệu mang tính biểu tượng, xu hướng "Xuất bản xanh 2026" đã chính thức trở thành tiêu chuẩn vàng, nơi những cuốn "Sách không rác thải" (zero-waste books) không chỉ chiếm lĩnh các kệ trưng bày mà còn thay đổi hoàn toàn tư duy của độc giả về việc tiêu dùng tri thức.

Số liệu ấn tượng từ báo cáo Quý 1/2026

Theo dữ liệu mới nhất vừa được Hiệp hội Xuất bản và Phát hành công bố đầu tháng 4/2026, doanh thu từ phân khúc sách ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường đã tăng trưởng 38% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, có đến 65% số đầu sách mới ra mắt trong 3 tháng đầu năm 2026 sử dụng chất liệu Giấy tự phân hủy sinh học hoặc giấy tái chế 100%.

Sức hút của dòng sách này đến từ sự cải tiến vượt bậc trong công nghệ in ấn. Nếu như những năm trước, sách xanh thường bị hạn chế về độ bền và màu sắc, thì vào năm 2026, công nghệ In mực đậu nành 2.0 đã cho phép tái tạo dải màu sắc sảo không kém gì mực hóa thạch truyền thống, đồng thời đảm bảo khả năng tái chế tuyệt đối cho từng trang giấy.

"Văn học Net-zero": Khi cuốn sách cũng có sự sống

Điểm nhấn lớn nhất của thị trường quý 2/2026 chính là dòng sách "Plantable Books" (Sách có thể gieo mầm). Đây là những ấn phẩm thuộc chiến dịch Văn học Net-zero, nơi các đơn vị xuất bản cam kết trung hòa hoàn toàn lượng carbon trong suốt vòng đời của cuốn sách. Bìa sách và một số trang đặc biệt được tích hợp các loại hạt giống hoa rừng hoặc thảo mộc. Khi độc giả đã hoàn thành việc đọc, họ có thể xé nhỏ và gieo xuống đất, biến cuốn sách thành những mầm xanh mới.

"Trong năm 2026, chúng tôi không còn nhìn nhận một cuốn sách chỉ là phương tiện truyền tải thông tin. Mỗi ấn phẩm ra đời là một cam kết bảo vệ hệ sinh thái. Người mua sách giờ đây cực kỳ khắt khe; họ không chỉ chọn tác giả mình yêu thích mà còn chọn quy trình sản xuất sạch nhất," - TS. Nguyễn Minh Tuệ, Chuyên gia chiến lược tại Viện Nghiên cứu Văn hóa Đọc 2026 chia sẻ.

Mô hình Thư viện tuần hoàn thông minh bùng nổ

Song hành với việc sản xuất sách sạch, hệ thống phân phối cũng chứng kiến sự chuyển dịch sang mô hình Thư viện tuần hoàn thông minh. Đến tháng 4/2026, hầu hết các thành phố lớn tại Việt Nam đã phủ sóng trạm mượn sách tự động ứng dụng blockchain. Tại đây, độc giả có thể quét mã Sở hữu trí tuệ xanh để truy xuất nguồn gốc từ vừng rừng trồng lấy gỗ đến khi sách được đóng gói.

Cấu trúc tiêu dùng sách trong Quý 2/2026 ghi nhận xu hướng "Sở hữu số, Trải nghiệm thật". Nhiều người chọn mua bản ebook để đọc lướt, nhưng chỉ khi thực sự tâm đắc, họ mới đặt mua ấn bản "Sách không rác thải" vật lý để sưu tầm. Điều này giúp giảm đáng kể lượng hàng tồn kho và tiết kiệm nguồn lực xã hội – một tín hiệu cực kỳ khả quan cho mục tiêu phát triển bền vững của ngành văn hóa.

Top 3 chủ đề sách "xanh" dẫn đầu danh sách bán chạy:

• ☘️ Sách kỹ năng thích nghi khí hậu: Hướng dẫn sống bền vững trong kỷ nguyên biến đổi.
• ☘️ Văn học chữa lành và môi trường: Những tác phẩm hư cấu lấy cảm hứng từ thiên nhiên hoang dã.
• ☘️ Hướng dẫn thiết lập lối sống không rác thải: Những đầu sách thực hành có tính ứng dụng cực cao.

Nhận định thị trường nửa cuối năm 2026

Các chuyên gia dự báo, từ nay đến hết tháng 12/2026, Thị trường xuất bản xanh sẽ tiếp tục tăng tốc với sự gia nhập của các startup công nghệ sách (Booktech). Một xu hướng khác đáng chú ý là sự giao thoa giữa Nhà sách Metaverse 2026 và sách giấy truyền thống. Khách hàng có thể trải nghiệm không gian thực tế ảo để hiểu về quá trình làm ra một cuốn sách sạch trước khi đưa ra quyết định thanh toán.

Tổng kết lại, sự lên ngôi của "Làn sóng xanh" trong quý 2/2026 không đơn thuần là một trào lưu nhất thời mà là bước chuyển mình tất yếu. Với việc ứng dụng mạnh mẽ các loại vật liệu như giấy tự phân hủy sinh học và triết lý kinh doanh vì cộng đồng, ngành xuất bản đang khẳng định vai trò tiên phong trong hành trình đưa văn hóa đọc trở thành trụ cột của xã hội bền vững trong tương lai gần.