Tính đến quý II/2026, thị trường xây dựng Việt Nam đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch ngoạn mục từ các vật liệu truyền thống sang hệ sinh thái vật liệu sinh học tuần hoàn 2026. Theo báo cáo mới nhất từ Viện Nghiên cứu Kiến trúc Xanh quốc gia công bố vào đầu tháng 4/2026, tỷ lệ sử dụng vật liệu tự nhiên có khả năng tái tạo đã tăng trưởng 35% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy tư duy kinh tế tuần hoàn trong kiến trúc không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc cho các dự án hạng A.

Sự trỗi dậy của gạch sợi nấm và bê tông sinh học tự chữa lành

Điểm nhấn lớn nhất trong bức tranh công nghệ xây dựng năm nay chính là sự xuất hiện của gạch sợi nấm (mycelium bricks) tại dự án Tổ hợp Văn phòng Sinh thái TP. Thủ Đức. Đây là công trình Net-zero đầu tiên tại Việt Nam áp dụng hoàn toàn cấu trúc bao che bằng vật liệu hữu cơ có khả năng hấp thụ CO2 ngay trong quá trình sử dụng.

Khác với gạch nung truyền thống, gạch sợi nấm được nuôi cấy từ phụ phẩm nông nghiệp và hệ sợi nấm tự nhiên, tạo ra vật liệu có khả năng cách nhiệt vượt trội và trọng lượng chỉ bằng 1/3 gạch thông thường. Cùng với đó, công nghệ bê tông sinh học tự chữa lành thế hệ mới 2026 – tích hợp vi khuẩn Bacillus tiêu thụ khí carbon để lấp đầy các vết nứt – đã bắt đầu được áp dụng đại trà tại các đô thị ven biển như Đà Nẵng và Nha Trang, giúp kéo dài tuổi thọ công trình lên đến 80 năm dưới tác động của hơi muối.

Tín chỉ carbon xây dựng 2026: Động lực tài chính cho vật liệu Low-carbon

Lý giải cho sự bùng nổ của các vật liệu low-carbon 2026, KTS. Trần Hoàng Bách – Giám đốc Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam nhận định: "Việc Chính phủ chính thức vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon xây dựng 2026 vào tháng 1 vừa qua đã tạo ra cú hích tài chính khổng lồ. Các chủ đầu tư hiện nay có thể quy đổi lượng khí thải cắt giảm từ việc sử dụng vật liệu sinh học thành tài sản tài chính thực tế, giúp tối ưu hóa vốn đầu tư cho các dự án xanh."

Định hình tiêu chuẩn Biophilic Design 2.0

Xu hướng kiến trúc trong nửa đầu năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc đưa cây xanh vào công trình, mà tiến tới khái niệm Biophilic Design 2.0. Ở đó, vật liệu đóng vai trò là "thực thể sống". Các vách ngăn bằng sợi tơ tằm tự nhiên và sàn gỗ ép từ tre biến tính đang trở thành lựa chọn ưu tiên tại các không gian co-working hiện đại ở Hà Nội và TP.HCM.

Vật liệu này không chỉ giải quyết bài toán môi trường mà còn cải thiện sức khỏe tinh thần của người sử dụng. Các nghiên cứu lâm sàng thực hiện trong quý I/2026 cho thấy nhân viên làm việc trong không gian sử dụng vật liệu sinh học có chỉ số căng thẳng (cortisol) thấp hơn 18% so với môi trường vật liệu tổng hợp cũ của giai đoạn 2023-2024.

Nhận định xu hướng nửa cuối năm 2026

Nhìn về tương lai của ngành xây dựng trong những tháng tới, giới chuyên gia dự báo sự lên ngôi của kiến trúc Net-zero Việt Nam sẽ kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế tạo từ phụ phẩm nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ AI trong việc tối ưu hóa cấu trúc phân tử của vật liệu sinh học sẽ giúp giảm chi phí sản xuất, đưa mức giá của vật liệu xanh tiệm cận với vật liệu truyền thống trước cuối năm 2026.

Kết luận: Năm 2026 thực sự là kỷ nguyên mới của vật liệu bền vững. Khi các dự án Net-zero đầu tiên tại Việt Nam chứng minh được hiệu quả về cả kinh tế lẫn sinh thái, sự hoài nghi về độ bền của vật liệu sinh học đã hoàn toàn bị dỡ bỏ, nhường chỗ cho những giải pháp sáng tạo vì một tương lai tuần hoàn tuyệt đối.