Tính đến tháng 4/2026, hai siêu đô thị lớn nhất Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến lịch sử trong lộ trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero. Các dự án hạ tầng xanh quy mô lớn không chỉ thay đổi diện mạo kiến trúc mà còn đóng vai trò là "lá chắn" chiến lược giúp các đô thị thích ứng với diễn biến cực đoan của biến đổi khí hậu trong kỷ nguyên mới.

Hà Nội: Trục xanh dọc sông Hồng và giải pháp hạ tầng NBS

Tại Thủ đô Hà Nội, Quý I/2026 đánh dấu sự bứt phá của dự án hành lang xanh thông minh dọc theo hai bờ sông Hồng. Theo báo cáo mới nhất từ Sở Quy hoạch và Kiến trúc, tỷ lệ không gian xanh bình quân đầu người tại khu vực lõi đô thị đã tăng từ 7,5m2 (năm 2025) lên ngưỡng 9,2m2 vào tháng 4/2026. Đây là kết quả trực tiếp từ việc áp dụng triệt để các giải pháp dựa vào tự nhiên (NBS - Nature-based Solutions) trong cải tạo hạ tầng thoát nước kết hợp công viên sinh thái.

Điểm nhấn quan trọng trong năm 2026 là hệ thống 50 "vườn mưa" thông minh tại quận Hoàn Kiếm và Hai Bà Trưng. Các khu vực này được thiết kế với lớp đệm lọc sinh học công nghệ cao, không chỉ giúp giảm áp lực cho hệ thống thoát nước cũ khi đối mặt với những đợt mưa bất thường của năm 2026 mà còn giúp làm mát bề mặt đô thị lên tới 3 độ C trong những đợt nắng nóng kỷ lục đầu mùa vừa qua.

TP.HCM: Tăng tốc hạ tầng chống chịu đô thị và giao thông đa phương thức

Trong khi đó, tại phía Nam, TP.HCM đang định hình lại cấu trúc phát triển thông qua chiến dịch Đô thị Net Zero 2026. Trọng tâm của chiến dịch là việc hoàn thiện dứt điểm giai đoạn 1 của siêu dự án hạ tầng chống chịu biến đổi khí hậu tại khu vực bán đảo Thủ Thiêm và Quận 7. Dự án bao gồm các cửa ngăn triều thế hệ mới tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để dự báo và tự động điều tiết lưu lượng nước theo thời gian thực.

Đặc biệt, mạng lưới giao thông xanh đa phương thức 2026 đã đạt được mốc phủ sóng 65% khu vực nội đô. Với việc chính thức vận hành thêm 2 tuyến xe buýt điện thông minh và mở rộng các tuyến xe đạp công cộng sử dụng năng lượng mặt trời, thành phố ước tính đã giảm được 200.000 tấn khí thải CO2 chỉ riêng trong 4 tháng đầu năm 2026. Việc tích hợp hệ thống tín chỉ carbon đô thị vào vận hành hạ tầng giao thông cũng đang biến TP.HCM trở thành đơn vị đi đầu cả nước trong việc tạo nguồn thu từ chuyển đổi xanh.

Dữ liệu đột phá từ báo cáo giám sát 2026

Theo dữ liệu tổng hợp từ hệ thống giám sát môi trường liên vùng của Climate Action VN, sự thay đổi trong 4 tháng đầu năm 2026 được thể hiện rõ qua các con số thực tế:

• ✅ 42%: Tỷ lệ tăng trưởng diện tích mái nhà xanh tại Hà Nội trong 4 tháng đầu 2026.
• ✅ 1,5 tỷ USD: Tổng vốn đầu tư công giải ngân cho hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu tại TP.HCM.
• ✅ 120 triệu: Lượt người dùng chuyển sang phương tiện xanh thông qua ứng dụng giao thông điện tử tích hợp tính tới tháng 4/2026.

Xu hướng và dự báo nửa cuối năm 2026

Bước vào nửa cuối năm 2026, xu hướng "Thị trường carbon tự nguyện tại các khu dân cư xanh" được dự báo sẽ trở thành trọng tâm mới. Các cộng đồng dân cư đạt chứng nhận "Lối sống Net Zero" sẽ lần đầu tiên được tham gia giao dịch tín chỉ carbon đô thị thông qua các nền tảng blockchain tích hợp trực tiếp vào hạ tầng tòa nhà.

Việc kết hợp giữa công nghệ hạ tầng số và giải pháp dựa vào tự nhiên đang giúp các thành phố lớn tại Việt Nam không chỉ phòng thủ trước thiên tai mà còn tạo ra sự tăng trưởng kinh tế bền vững. Đây chính là minh chứng rõ nhất cho việc biến thách thức của biến đổi khí hậu thành cơ hội tái cấu trúc hạ tầng đô thị hiện đại và thân thiện với môi trường hơn trong năm 2026.