Hệ thống Sàn giao dịch carbon nội địa ghi nhận khối lượng giao dịch đột biến ngay trong phiên sáng tháng 4/2026.

Chuyển mình từ mô hình thí điểm sang thực tiễn thương mại 2026

Sau 12 tháng vận hành thử nghiệm có kiểm soát vào năm 2025, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Tài chính đã chính thức công bố khung pháp lý hoàn chỉnh cho việc mua bán, trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính cấp quốc gia. Trong quý II/2026, hơn 1.900 cơ sở phát thải lớn thuộc các ngành như thép, xi măng, nhiệt điện và hóa chất đã được cấp mã số giao dịch trực tuyến trên Sàn giao dịch carbon nội địa.

Dữ liệu từ Cục Biến đổi khí hậu cập nhật tháng 4/2026 cho thấy, tổng lượng hạn ngạch được phân bổ lần này đã giảm 5% so với mức phát thải thực tế bình quân của năm ngoái. Điều này buộc các doanh nghiệp phải đứng trước hai lựa chọn: Một là đầu tư vào công nghệ chuyển đổi xanh để giảm phát thải, hai là chi ngân sách để mua thêm tín chỉ từ các đơn vị thực hiện tốt mục tiêu giảm nhẹ.

Giá Carbon 2026 và sức ép từ cơ chế CBAM thế giới

Tính đến trung tuần tháng 4/2026, giá carbon thế giới 2026 đang duy trì ở mức cao do Liên minh châu Âu (EU) đã triển khai toàn diện cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Để duy trì lợi thế xuất khẩu, các doanh nghiệp Việt Nam buộc phải thích nghi với mức định giá carbon trong nước phù hợp để tránh bị áp thuế bổ sung khi hàng hóa ra thị trường quốc tế.

Các nhà máy dệt may xanh đang tận dụng tín chỉ carbon để gia tăng biên lợi nhuận từ đầu năm 2026.

Góc nhìn chuyên gia: Đòn bẩy tài chính xanh bền vững

Đánh giá về đợt vận hành chính thức năm 2026, TS. Nguyễn Minh Duy - Chuyên gia kinh tế môi trường từ Viện Chiến lược Chính sách (ISPONRE) nhận định:

"Sự vận hành của thị trường tín chỉ carbon phiên bản 2.0 năm 2026 không chỉ là câu chuyện môi trường, mà là công cụ tài chính xanh bền vững thực thụ. Chúng ta đang chuyển dịch từ tư duy trả phí để phát thải sang tư duy thu lợi nhuận từ bảo vệ môi trường. Các dự án tín chỉ carbon rừng từ khu vực miền Trung và Tây Nguyên nay đã trở thành những món hàng hot được các ngân hàng thương mại lớn săn đón để làm dày thêm danh mục đầu tư ESG tại Việt Nam."

Ưu tiên các giải pháp dựa vào thiên nhiên

Một điểm sáng của thị trường năm 2026 chính là sự đa dạng hóa nguồn cung. Thay vì phụ thuộc vào các giải pháp công nghệ cao tốn kém như công nghệ CCUS 2026 (thu giữ và lưu trữ carbon), Việt Nam đã khai thác tối đa lợi thế tự nhiên thông qua việc thương mại hóa tín chỉ carbon rừng. Chính phủ đã chính thức phê duyệt hạn ngạch giao dịch xuyên biên giới cho các cộng đồng bảo vệ rừng bền vững, giúp nông dân và chủ rừng tăng thu nhập trực tiếp từ việc giữ rừng xanh.

Khu vực Tây Nguyên hiện dẫn đầu cả nước về số lượng dự án carbon xanh trong quý 1/2026.

Dự báo và Xu hướng cuối năm 2026

Các tổ chức dự báo quốc tế cho rằng, sự thành công của sàn giao dịch tại Việt Nam vào năm 2026 sẽ tạo động lực lan tỏa cho cả khối ASEAN. Mục tiêu tiến tới Net Zero 2050 Việt Nam đang đi đúng lộ trình với những hành động pháp lý quyết liệt từ đầu năm đến nay.

Trong những tháng tới của năm 2026, xu hướng đầu tư sẽ tập trung vào ba trụ cột chính:

• Mở rộng sự tham gia của các lĩnh vực giao thông vận tải và hàng không vào hệ thống ETS.
• Tích hợp công nghệ Blockchain vào quá trình truy xuất nguồn gốc tín chỉ để đảm bảo tính minh bạch, tránh tình trạng "tẩy xanh" (greenwashing).
• Ký kết thêm các thỏa thuận hợp tác đa phương về kết nối thị trường carbon với các đối tác khu vực châu Á - Thái Bình Dương.